Dlaczego po masażu czasem kręci się w głowie?

Masaż się kończy, siadasz na stole, wstajesz i nagle świat lekko wiruje, przed oczami robi się ciemniej, a nogi przez moment są jak z waty. Po kilku sekundach wszystko wraca do normy. Zawroty głowy po masażu zdarzają się dość często i w większości przypadków są niegroźne. Warto jednak wiedzieć, skąd się biorą, jak im zapobiegać i po czym poznać, że to coś więcej niż chwilowy spadek ciśnienia. W tym artykule omawiamy sześć najczęstszych przyczyn zawrotów po masażu, przy każdej podajemy, jak je rozpoznać i co pomaga. Dostajesz też krok po kroku sposób na bezpieczne wstawanie ze stołu, listę osób, które powinny szczególnie uważać, oraz objawy, przy których trzeba szukać pomocy lekarskiej.

Sześć przyczyn zawrotów po masażu

1. Spadek ciśnienia przy wstawaniu

To najczęstsza przyczyna. Po kilkudziesięciu minutach leżenia, w cieple i w stanie odprężenia, naczynia krwionośne są rozszerzone, a ciśnienie często nieco niższe niż zwykle. Gdy gwałtownie wstajesz, krew pod wpływem grawitacji na chwilę spływa do nóg, a organizm potrzebuje kilku sekund, żeby to wyrównać. W tym czasie do mózgu dociera jej mniej, stąd uczucie pustki w głowie, pociemnienie przed oczami, czasem szum w uszach. Lekarze nazywają to niedociśnieniem ortostatycznym¹.
Taki zawrót trwa zwykle kilka sekund i mija, gdy postoisz chwilę, przytrzymując się czegoś, albo usiądziesz. Podobne uczucie zna wiele osób z codzienności, na przykład przy szybkim wstaniu z łóżka rano albo z kanapy po długim oglądaniu filmu. Masaż po prostu sprzyja temu zjawisku, bo łączy długie leżenie, ciepło i odprężenie. Częściej dotyczy osób z niskim ciśnieniem, osób przyjmujących leki na nadciśnienie, osób starszych, kobiet w ciąży i osób odwodnionych.

Przeczytaj: Czy ciśnienie krwi rośnie po masażu?

2. Głębokie odprężenie

Po masażu relaksacyjnym czy długim masażu całego ciała wiele osób czuje się lekko „oszołomiona”, jakby dopiero się obudziła. Reakcje są wolniejsze, trudniej się skupić, a pierwsze kroki bywają chwiejne. To efekt głębokiego wyciszenia układu nerwowego, często połączony z drzemką w trakcie zabiegu. Mija zwykle w ciągu kilku do kilkunastu minut. Pomaga chwila leżenia z otwartymi oczami, kilka głębszych oddechów i spokojne wstawanie.

3. Niski poziom cukru

Jeśli przychodzisz na masaż po wielu godzinach bez jedzenia, organizm ma mniej „paliwa”. W trakcie masażu i po nim, zwłaszcza gdy jest ciepło, może pojawić się osłabienie, drżenie rąk, pocenie się, zawroty głowy i uczucie głodu. Szczególnie dotyczy to osób z cukrzycą przyjmujących insulinę lub niektóre leki obniżające cukier. Pomaga coś słodkiego, na przykład sok czy kostka cukru, a potem normalny posiłek. Najlepiej nie przychodzić na masaż na czczo, tylko zjeść lekki posiłek półtorej do dwóch godzin wcześniej.

4. Odwodnienie

Gdy pijesz mało, zwłaszcza w upał, po treningu albo po dniu pełnym kawy, objętość krwi jest nieco mniejsza, a organizm gorzej znosi zmiany pozycji. Masaż w ciepłym pomieszczeniu dodatkowo sprzyja rozszerzeniu naczyń. Efekt to zawroty głowy, czasem ból głowy i uczucie zmęczenia. Szklanka wody przed masażem i po nim to prosty sposób na zapobieganie.

Przeczytaj: Dlaczego po masażu trzeba pić wodę?

5. Zmiana pozycji głowy

Istnieje szczególny rodzaj zawrotów, który pojawia się przy określonych ruchach głową: kładzeniu się, przekręcaniu na bok, odchylaniu głowy do tyłu. Trwa kilkanaście sekund, a uczucie jest wyraźne, jakby pokój się obracał. Najczęstszą przyczyną takich zawrotów są łagodne położeniowe zawroty głowy, związane z drobnymi kryształkami w uchu wewnętrznym, które przemieszczają się tam, gdzie nie powinny. Masaż nie jest ich przyczyną, ale zmiany pozycji na stole mogą je ujawnić. Jeśli zawroty pojawiają się przy konkretnych ruchach głowy także poza masażem, warto skonsultować je z lekarzem, bo istnieją skuteczne sposoby ich leczenia².

6. Intensywny masaż karku

Mocna praca na mięśniach karku i podstawy czaszki u niektórych osób wywołuje zawroty głowy lub ból głowy. Może to mieć związek z napięciem mięśni szyi, które wpływają na odczuwanie położenia głowy, a także z reakcją na bardzo intensywny ucisk. Przy kolejnej wizycie warto poprosić o łagodniejszą pracę na karku. Zawroty z towarzyszącym nagłym, silnym bólem głowy, zaburzeniami widzenia czy mowy to inna sytuacja, wymagająca pilnej pomocy.

Przeczytaj: Kiedy masowanie kręgosłupa szyjnego jest zakazane?

Dlaczego jednym kręci się w głowie, a innym nie?

Organizm każdej osoby inaczej reguluje ciśnienie przy zmianie pozycji. U młodych, aktywnych osób z dobrze wytrenowanym układem krążenia ta regulacja jest szybka i zawroty pojawiają się rzadko. U osób, które dużo siedzą, mało piją, mają naturalnie niskie ciśnienie albo przyjmują leki wpływające na naczynia, regulacja jest wolniejsza. Znaczenie ma też to, co działo się tego dnia: nieprzespana noc, pominięty posiłek, kilka kaw zamiast wody, stres. Dlatego ta sama osoba może po jednym masażu nie czuć nic, a po innym, w gorszy dzień, mieć wyraźne zawroty.

Wstawanie ze stołu krok po kroku

Ten prosty schemat zapobiega większości zawrotów po masażu.

1. Nie zrywaj się. Gdy masaż się skończy, poleż jeszcze minutę z otwartymi oczami.
2. Poruszaj stopami i dłońmi. Kilka ruchów stopami w górę i w dół, zaciśnij i rozluźnij dłonie. To pobudza krążenie.
3. Przekręć się na bok. Powoli, bez gwałtownego ruchu głową.
4. Usiądź, podpierając się ręką. Opuść nogi ze stołu.
5. Posiedź pół minuty, minutę. Stopy na podłodze, spokojny oddech.
6. Wstań powoli, trzymając się stołu albo ręki terapeutki.
7. Postój chwilę, zanim zaczniesz się ubierać lub iść.

Jeśli w którymkolwiek momencie zakręci się w głowie, wróć do poprzedniego kroku: usiądź lub połóż się na chwilę.

Kto powinien szczególnie uważać?

• Osoby z niskim ciśnieniem. Szklanka wody przed masażem i wstawanie etapami.
• Osoby przyjmujące leki na nadciśnienie, leki moczopędne, leki na prostatę rozszerzające naczynia. Mogą nasilać spadek ciśnienia przy wstawaniu.
• Osoby z cukrzycą. Nie przychodź na czczo, miej przy sobie coś słodkiego.
• Kobiety w ciąży. Ciśnienie bywa niższe, a leżenie na plecach w późniejszych tygodniach sprzyja jego spadkowi, dlatego masaż odbywa się na boku.
• Osoby starsze. Regulacja ciśnienia przy zmianie pozycji jest wolniejsza, a upadek groźniejszy.
• Osoby po chorobie, niewyspane, po intensywnym wysiłku. Organizm jest bardziej podatny na spadki ciśnienia i cukru.

Przeczytaj: Bezpieczne techniki masażu dla osób starszych

Jak zapobiegać zawrotom przed masażem?

• Zjedz lekki posiłek półtorej do dwóch godzin przed wizytą.
• Wypij szklankę wody przed masażem.
• Nie przychodź po alkoholu, a dzień przed masażem nie przesadzaj z nim.
• Nie przychodź prosto po bardzo intensywnym treningu bez jedzenia i picia.
• Powiedz terapeutce o skłonności do zawrotów, niskim ciśnieniu i lekach.
• Zaplanuj kilka minut na spokojne wstanie po masażu, bez pośpiechu.

Kiedy zawroty po masażu są sygnałem alarmowym?

Zawrót trwający kilka sekund przy wstawaniu jest zwykle niegroźny. Pomocy lekarskiej trzeba szukać, jeśli zawrotom towarzyszy:

• nagły, bardzo silny ból głowy, inny niż zwykle,
• podwójne widzenie, zaburzenia mowy, opadanie kącika ust,
• drętwienie lub osłabienie ręki czy nogi, zwłaszcza po jednej stronie,
• utrata przytomności,
• ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca,
• zawroty, które nie mijają po odpoczynku i trwają godzinami.

Przy nagłych objawach neurologicznych lub ze strony serca dzwoni się na numer alarmowy 112. Takie sytuacje po masażu są bardzo rzadkie, ale warto je znać.

Przeczytaj: Dlaczego po masażu czujesz się źle?

Co robić, jeśli zakręci Ci się w głowie po wyjściu z gabinetu?

1. Zatrzymaj się i usiądź, nawet na krawężniku czy ławce.
2. Jeśli możesz, połóż się lub usiądź z głową pochyloną do przodu.
3. Napij się wody, zjedz coś słodkiego, jeśli długo nie jadłaś.
4. Nie wsiadaj od razu za kierownicę.
5. Jeśli objawy nie mijają w ciągu kilkunastu minut albo pojawiają się inne niepokojące objawy, zadzwoń po pomoc.

Jak pomóc komuś, komu zakręciło się w głowie?

Jeśli masujesz kogoś w domu albo jesteś z kimś po wizycie w gabinecie, warto wiedzieć, jak pomóc. Przede wszystkim nie pozwól tej osobie stać. Pomóż jej usiąść lub się położyć, najlepiej z nogami lekko uniesionymi, na przykład na poduszce. Zapewnij dostęp do świeżego powietrza, podaj wodę, a jeśli od dawna nic nie jadła, coś słodkiego. Zostań z nią, aż poczuje się lepiej. Jeśli straciła przytomność, nie odzyskuje jej szybko albo pojawiają się inne niepokojące objawy, wezwij pomoc pod numerem 112.

Masaż w domu: najczęstszy moment zawrotów

Przy domowym masażu zawroty zdarzają się najczęściej wtedy, gdy masowana osoba po zakończeniu od razu zrywa się z łóżka czy podłogi, żeby iść do kuchni albo łazienki. Na łóżku czy macie leży się nisko, więc wstawanie wymaga większej zmiany pozycji niż ze stołu. Zasada jest ta sama: chwila leżenia, przekręcenie się na bok, siad, minuta odpoczynku i dopiero potem wstawanie. Dobrym zwyczajem jest też postawienie szklanki wody obok jeszcze przed masażem.

Czy zawroty oznaczają, że masaż był zły?

Nie zawsze. Najczęściej wynikają z prostych czynników: zmiany pozycji, odprężenia, głodu, odwodnienia. Warto jednak powiedzieć o nich terapeutce. Przy kolejnej wizycie może zmniejszyć intensywność pracy na karku, wydłużyć wyciszające zakończenie i pomóc we wstawaniu. Jeśli zawroty pojawiają się po każdym masażu mimo tych zmian, warto porozmawiać z lekarzem o ciśnieniu i ewentualnych przyczynach zawrotów.

Zawroty jeszcze na stole

Czasem zawroty pojawiają się nie po masażu, ale w jego trakcie. Najczęściej przy odwracaniu się z brzucha na plecy albo gdy głowa długo leży w otworze leżanki. Pomaga powolne odwracanie, z zamkniętymi oczami, i chwila odpoczynku po zmianie pozycji. Jeśli zawroty pojawiają się w trakcie masażu karku, terapeutka zmniejsza nacisk lub przechodzi do innego obszaru. Gdy w trakcie zabiegu zrobi się słabo, gorąco i zbiera się na wymioty, trzeba przerwać masaż, usiąść lub położyć się na plecach z nogami lekko uniesionymi i napić się wody.

Ciepło a zawroty

Ciepło rozszerza naczynia krwionośne, a rozszerzone naczynia sprzyjają spadkom ciśnienia. Dlatego zawroty częściej zdarzają się po masażu gorącą czekoladą, ciepłymi olejami, gorącymi okładami, a także gdy po masażu od razu idziesz do sauny czy pod bardzo gorący prysznic. Jeśli masz skłonność do zawrotów, wybieraj masaże bez intensywnego ciepła, poproś o nieco chłodniejsze pomieszczenie i odczekaj kilka godzin z sauną czy gorącą kąpielą.

Przeczytaj: Czego nie wolno robić po masażu?

Miesiączka, anemia, zmęczenie

Kobiety częściej odczuwają zawroty po masażu w czasie miesiączki, zwłaszcza obfitej, a także przy niedoborze żelaza. W tych sytuacjach organizm gorzej znosi zmiany pozycji, a krew słabiej transportuje tlen. Nie oznacza to, że trzeba rezygnować z masażu. Warto jednak pamiętać o wodzie i posiłku, wstawać szczególnie powoli i powiedzieć terapeutce, że czujesz się słabiej. Jeśli zawroty i osłabienie pojawiają się często także bez masażu, warto zrobić podstawowe badania krwi.

Oddech, który pomaga

Gdy po wstaniu zakręci Ci się w głowie, prosta technika oddechowa może przyspieszyć powrót do równowagi. Usiądź, oprzyj stopy o podłogę, zrób spokojny wdech nosem na cztery sekundy, krótką pauzę i wolny wydech ustami na sześć sekund. Powtórz kilka razy. Jednocześnie napnij i rozluźnij mięśnie łydek i ud, jakbyś chciała wstać, ale jeszcze nie wstawaj. Napinanie mięśni nóg pomaga przepompować krew w górę, a spokojny oddech wycisza panikę, która czasem towarzyszy nagłemu zawrotowi.

Zawroty a masaż głowy i twarzy

Przy masażu twarzy i głowy leżysz na plecach, często z głową lekko odchyloną. U osób skłonnych do zawrotów przy ruchach głowy ta pozycja może je wywołać, zwłaszcza przy siadaniu po zabiegu. Wystarczy wtedy wyższa poduszka pod głową i wolne podnoszenie się przez bok. Przy masażu Access Bars, który trwa półtorej godziny i wiele osób przesypia, wstawanie po zabiegu wymaga szczególnie dużo cierpliwości.

Jak to wygląda w Sansarze?

Po każdym masażu dajemy Ci czas na spokojne leżenie i wstawanie, bo między wizytami zostawiamy przerwę. Jeśli wiesz, że masz skłonność do zawrotów, powiedz o tym na początku, a terapeutka pomoże Ci wstać i poda wodę. Masaże wykonują Joanna i Karolina, fizjoterapeutki, które przed zabiegiem pytają o ciśnienie, leki i choroby. W razie pytań zadzwoń: 505 072 545 lub 506 391 580.

W skrócie

Zawroty po masażu najczęściej wynikają ze spadku ciśnienia przy szybkim wstawaniu, głębokiego odprężenia, głodu lub odwodnienia. Zapobiega im lekki posiłek i woda przed masażem oraz wstawanie etapami: leżenie, bok, siad, chwila, stanie. Zawroty przy ruchach głowy warto skonsultować z lekarzem, a zawroty z bólem głowy, zaburzeniami mowy, widzenia czy osłabieniem kończyn wymagają pilnej pomocy.