Dlaczego po masażu czujesz się źle?

Masaż miał przynieść ulgę, a tymczasem wieczorem boli głowa, mięśnie są obolałe, jest Ci zimno, a nastrój wyraźnie siada. Taka sytuacja potrafi zaskoczyć i zniechęcić. Dobra wiadomość jest taka, że złe samopoczucie po masażu zwykle ma proste wyjaśnienie, mija w ciągu doby lub dwóch i da się mu w dużej mierze zapobiec przy kolejnej wizycie. W tym artykule zamiast ogólników dajemy Ci przewodnik po objawach. Bierzemy jedenaście najczęstszych dolegliwości, które pojawiają się po masażu, i przy każdej odpowiadamy na cztery pytania: skąd się bierze, ile zwykle trwa, co pomaga i kiedy warto skontaktować się z lekarzem. Na końcu podpowiadamy, jak przekazać terapeutce informację zwrotną, żeby następny masaż był lepiej dopasowany.

Najpierw uspokojenie: to częstsze, niż myślisz

W badaniu ankietowym wśród stu osób korzystających z masażu mniej więcej jedna na dziesięć zgłaszała po zabiegu jakąś łagodną, przejściową dolegliwość¹. Najczęściej była to bolesność mięśni, rzadziej ból głowy, zmęczenie czy uczucie rozbicia. Takie reakcje nie oznaczają, że masaż był szkodliwy. Ciało dostało silny bodziec i musi się do niego dostosować, podobnie jak po pierwszym od dawna treningu.
Czym innym są objawy alarmowe, takie jak obrzęk łydki z bólem, duszność, ból w klatce piersiowej czy objawy neurologiczne. Te zdarzają się bardzo rzadko i opisujemy je osobno pod koniec artykułu.

Skąd w ogóle biorą się reakcje po masażu?

Masaż to dla organizmu kilka bodźców naraz. Mechaniczny ucisk działa na mięśnie, powięzi i skórę, a przy mocniejszej pracy może wywołać drobne, przejściowe podrażnienie tkanek, podobne do tego po wysiłku. Spokojny dotyk i leżenie w cieple przestawiają układ nerwowy w tryb odpoczynku, co obniża ciśnienie i tętno², a czasem odsłania zmęczenie. Zmiany pozycji, długie leżenie i ciepło wpływają na krążenie. Do tego dochodzą zapachy, kosmetyki i emocje. Każdy z tych elementów może u wrażliwej osoby wywołać jakiś objaw, a ich połączenie tłumaczy, dlaczego reakcje po masażu są tak różnorodne.
Najczęściej wszystkie te zmiany są korzystne i odczuwamy je jako ulgę, rozluźnienie i senność. Czasem, zwłaszcza przy pierwszym masażu, intensywnym zabiegu albo w gorszym dniu, organizm reaguje mocniej i pojawiają się objawy opisane niżej.

Objaw 1: obolałe mięśnie

Skąd: intensywna praca na napiętych mięśniach, zwłaszcza po pierwszym masażu lub po długiej przerwie. Odczucie przypomina zakwasy po treningu.
Ile trwa: zwykle 24–48 godzin.
Co pomaga: ciepły prysznic, spokojny ruch, na przykład spacer, łagodne rozciąganie, woda, sen.
Kiedy do lekarza: gdy ból narasta przez kilka dni zamiast słabnąć, pojawia się obrzęk, zaczerwienienie i ocieplenie, albo drętwienie i osłabienie siły.

Przeczytaj: Dlaczego masaż może boleć?

Objaw 2: ból głowy

Skąd: intensywny masaż karku, długie leżenie z twarzą w otworze leżanki, odwodnienie, głód, spadek ciśnienia, intensywne zapachy olejków.
Ile trwa: zwykle kilka godzin.
Co pomaga: woda, lekki posiłek, świeże powietrze, odpoczynek w ciszy, ciepły okład na kark.
Kiedy do lekarza: nagły, bardzo silny ból głowy, inny niż zwykle, z zaburzeniami widzenia, mowy, wymiotami czy osłabieniem kończyn wymaga pilnej pomocy.

Objaw 3: nudności

Skąd: masaż na pełny żołądek, praca na brzuchu, długie leżenie na brzuchu, spadek ciśnienia lub cukru, intensywne zapachy, u niektórych osób choroba lokomocyjna przy zmianie pozycji.
Ile trwa: zwykle kilkanaście minut do godziny.
Co pomaga: pozycja półsiedząca, świeże powietrze, kilka łyków wody, spokojny oddech.
Kiedy do lekarza: gdy nudnościom towarzyszą wymioty, silny ból brzucha, ból w klatce piersiowej lub zawroty, które nie mijają.

Objaw 4: zmęczenie i rozbicie

Skąd: głębokie wyciszenie układu nerwowego, ujawnione zmęczenie, które wcześniej maskował stres, długi masaż całego ciała.
Ile trwa: od kilku godzin do następnego dnia.
Co pomaga: odpoczynek, wcześniejsze pójście spać, lekki posiłek, woda.
Kiedy do lekarza: gdy zmęczenie trwa kilka dni, jest coraz silniejsze albo towarzyszy mu gorączka.

Przeczytaj: Dlaczego wyczerpanie po masażu?

Objaw 5: uczucie zimna, dreszcze

Skąd: długie leżenie bez ruchu, częściowo rozebranym, rozszerzone naczynia skóry oddające ciepło, olej na skórze, wyjście na chłodne powietrze.
Ile trwa: do ogrzania się.
Co pomaga: ciepłe ubranie, ciepła herbata, koc. W trakcie masażu nie krępuj się prosić o dodatkowy ręcznik.
Kiedy do lekarza: gdy dreszczom towarzyszy gorączka. To zwykle początek infekcji, a nie skutek masażu.

Objaw 6: „jakbym miała grypę”

Skąd: część osób opisuje po intensywnym masażu uczucie przypominające początek grypy: rozbicie, bóle mięśni, lekki ból głowy, bez gorączki. Najczęściej wiąże się to z intensywnością zabiegu, odwodnieniem i zmęczeniem. Popularne wyjaśnienie o „toksynach uwalnianych z mięśni” nie ma potwierdzenia w badaniach.
Ile trwa: zwykle do doby.
Co pomaga: odpoczynek, woda, sen, przy kolejnej wizycie łagodniejszy nacisk.
Kiedy do lekarza: gdy pojawia się gorączka albo objawy nasilają się przez kilka dni.

Objaw 7: smutek, płaczliwość, drażliwość

Skąd: masaż to dotyk i wyciszenie, które czasem otwierają emocje odkładane na bok. W trudnych okresach życia, w żałobie, przy dużym stresie łzy w trakcie lub po masażu zdarzają się dość często.
Ile trwa: zwykle krótko, często przynosi ulgę.
Co pomaga: pozwolenie sobie na te emocje, spokojny wieczór, rozmowa z bliską osobą.
Kiedy szukać pomocy: gdy obniżony nastrój utrzymuje się długo, także bez związku z masażem. Wtedy warto porozmawiać ze specjalistą.

Objaw 8: ból, z którym przyszłaś, jest większy

Skąd: przy przewlekłym napięciu pierwszy masaż leczniczy czasem na dzień nasila dolegliwości, zanim przyjdzie ulga. Może to też oznaczać, że praca była zbyt intensywna dla danego obszaru.
Ile trwa: zwykle dzień, dwa.
Co pomaga: ciepło, spokojny ruch, przy kolejnej wizycie łagodniejsza praca w tym miejscu.
Kiedy do lekarza: gdy ból narasta kilka dni, zmienia charakter, promieniuje, pojawia się drętwienie lub osłabienie.

Objaw 9: siniaki

Skąd: mocny nacisk, kruche naczynia, leki przeciwkrzepliwe, bańki, maderoterapia.
Ile trwa: kilka dni do dwóch tygodni.
Co pomaga: chłodny okład w pierwszej dobie, potem czas. Przy kolejnym masażu łagodniejszy nacisk.
Kiedy do lekarza: przy dużych siniakach bez wyraźnego powodu albo gdy siniaki pojawiają się łatwo także na co dzień.

Przeczytaj: Siniaki po masażu głębokim: czy to normalne?

Objaw 10: swędzenie, wysypka

Skąd: reakcja skóry na olej, olejek eteryczny lub kosmetyk, rzadziej na detergent, którym prane są ręczniki.
Ile trwa: zwykle do zmycia produktu i kilka godzin później.
Co pomaga: prysznic z łagodnym środkiem myjącym, chłodny okład. Przy kolejnej wizycie olej bez zapachu.
Kiedy do lekarza: przy obrzęku twarzy, ust, trudnościach w oddychaniu wezwij pomoc. Przy rozległej, uporczywej wysypce skonsultuj się z lekarzem.

Objaw 11: trudność z zaśnięciem

Skąd: u części osób masaż, zwłaszcza dynamiczny lub wykonany późnym wieczorem, działa pobudzająco. Czasem winna jest kawa wypita po masażu albo drzemka po południu.
Ile trwa: zwykle jedną noc.
Co pomaga: masaż wcześniej w ciągu dnia, spokojniejszy rodzaj masażu, bez kawy po południu.

Wszystkie objawy w jednej tabeli

Przeczytaj: Dlaczego po masażu trzeba pić wodę?

Zła reakcja czy zły masaż?

Warto rozróżnić dwie sytuacje. Zła reakcja to przejściowe dolegliwości, które pojawiają się mimo dobrze wykonanego masażu: ciało dostało silny bodziec i musi się z nim oswoić. Zły masaż to taki, w którym coś rzeczywiście poszło nie tak: nacisk był wyraźnie za mocny mimo Twoich próśb, terapeutka nie zapytała o zdrowie, masowała miejsca, które powinna była ominąć, albo masaż nie pasował do Twojego celu. Pierwsza sytuacja zdarza się w każdym gabinecie i najczęściej wystarczy drobna korekta. Druga to sygnał, żeby porozmawiać otwarcie albo poszukać innej osoby.

Przeczytaj: Jak poznać, że masaż się nie udał?

Dlaczego pierwszy masaż bywa najtrudniejszy?

Po pierwszym masażu złe samopoczucie zdarza się najczęściej. Terapeutka dopiero poznaje Twoje mięśnie, a Ty dopiero uczysz się mówić, jaki nacisk jest dobry. Wiele osób na pierwszej wizycie wstydzi się prosić o delikatniejszy dotyk i znosi więcej, niż powinno. Do tego mięśnie, którymi od lat nikt się nie zajmował, reagują silniej. Przy kolejnych wizytach te reakcje są zwykle słabsze, a ulga trwa dłużej. Dlatego nie warto oceniać masażu wyłącznie po pierwszym razie.

Plan na „gorszy” wieczór po masażu

Jeśli wieczorem po masażu czujesz się słabiej, ten prosty plan zwykle pomaga. Wypij dwie szklanki wody w ciągu godziny. Zjedz lekki, ciepły posiłek, na przykład zupę. Weź ciepły, ale nie gorący prysznic. Zrób krótki, spokojny spacer albo kilka łagodnych przeciągnięć. Odłóż telefon i komputer, połóż się wcześniej niż zwykle. Rano zwykle jest wyraźnie lepiej, a często pojawia się ulga, na którą liczyłaś.

Domowy masaż: częstsze przyczyny złego samopoczucia

Po masażu wykonanym w domu przez osobę bez przygotowania złe samopoczucie zdarza się nieco częściej. Najczęściej winny jest zbyt mocny nacisk od samego początku, długi masaż karku z uciskaniem podstawy czaszki albo masowanie kości i stawów zamiast mięśni. Jeśli po domowym masażu boli Cię głowa lub kark, następnym razem poproś o łagodniejszy dotyk, krótszą pracę na szyi i więcej spokojnego głaskania. Domowy masaż nie musi być intensywny, żeby był przyjemny.

Objawy alarmowe: wtedy nie czekaj

• Obrzęk, ból, zaczerwienienie i ocieplenie jednej łydki³.
• Nagła duszność, ból lub ucisk w klatce piersiowej.
• Nagły, bardzo silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia, osłabienie połowy ciała.
• Obrzęk twarzy lub gardła, trudności w oddychaniu.
• Utrata przytomności.
• Wysoka gorączka.

Przy tych objawach dzwoń na numer alarmowy 112 lub jedź do lekarza. Są bardzo rzadkie, ale wymagają szybkiej reakcji.

Jak zmniejszyć ryzyko złego samopoczucia?

1. Zjedz lekki posiłek półtorej do dwóch godzin przed masażem.
2. Wypij wodę przed i po zabiegu.
3. Nie przychodź na masaż z rozwijającą się infekcją.
4. Mów o nacisku: „delikatniej” to nie porażka, tylko informacja.
5. Przy pierwszym masażu wybierz umiarkowaną intensywność.
6. Wstawaj powoli, ubierz się ciepło.
7. Po masażu zaplanuj spokojne kilka godzin.

Przeczytaj: Czego nie wolno robić po masażu?

Kto częściej czuje się źle po masażu?

Silniejsze reakcje zdarzają się częściej u osób niewyspanych i przemęczonych, osób z niskim ciśnieniem, osób, które przychodzą na masaż głodne albo mało piją, osób z migreną i skłonnością do bólów głowy, osób wrażliwych na zapachy, a także u tych, które mają za sobą długą przerwę od masażu lub wysiłku fizycznego. Znaczenie mają też leki, na przykład na nadciśnienie czy uspokajające. Jeśli rozpoznajesz się w tej liście, nie musisz rezygnować z masażu. Warto tylko wybrać łagodniejszy zabieg na początek i zadbać o wodę, posiłek i spokojny czas po wizycie.

Masaż a cykl, ciąża i choroby przewlekłe

Samopoczucie po masażu może zależeć także od okresu w życiu. W czasie miesiączki wiele kobiet czuje się słabiej i szybciej marznie. W ciąży częściej pojawiają się zawroty i nudności, dlatego masaż jest łagodny i odbywa się na boku. Przy chorobach przewlekłych, takich jak fibromialgia czy choroby autoimmunologiczne, organizm bywa wrażliwszy na mocne bodźce, a zbyt intensywny masaż może na kilka dni nasilić dolegliwości. We wszystkich tych sytuacjach pomaga powiedzieć terapeutce, w jakim jesteś momencie, żeby mogła dostosować zabieg.

Jak przekazać terapeutce, że czułaś się źle?

Wiele osób nie mówi o złym samopoczuciu po masażu, bo nie chce urazić terapeutki. Tymczasem to najcenniejsza informacja, jaką możesz jej dać. Wystarczy kilka zdań na początku kolejnej wizyty: co się działo, kiedy się zaczęło, ile trwało. Na przykład: „Po ostatnim masażu przez dwa dni bolał mnie kark i głowa” albo „Wieczorem byłam bardzo rozbita i zmarznięta”. Dzięki temu terapeutka może zmniejszyć nacisk w konkretnym miejscu, skrócić masaż, zmienić olej czy zadbać o cieplejsze ułożenie. Dobra terapeutka przyjmie taką informację spokojnie i z wdzięcznością.

Kolejny masaż po złym samopoczuciu: co zmienić?

Jeśli po ostatnim masażu czułaś się źle, następna wizyta nie musi wyglądać tak samo. Najczęściej wystarczy jedna lub dwie zmiany: łagodniejszy nacisk, krótszy czas, mniej pracy na karku, olej bez zapachu, cieplejsze ułożenie, dłuższe wyciszające zakończenie albo inna pora dnia. Czasem lepiej sprawdza się inny rodzaj masażu, na przykład relaksacyjny zamiast leczniczego. Ważne, żeby nie rezygnować po jednym gorszym doświadczeniu, tylko spróbować jeszcze raz w zmienionej formie.

Jak to wygląda w Sansarze?

Masaże wykonują u nas Joanna i Karolina, fizjoterapeutki. Na początku każdej wizyty pytamy, jak czułaś się po poprzedniej, a w trakcie masażu regularnie sprawdzamy, czy nacisk jest dobry. Na kolejne wizyty trafiasz do tej samej terapeutki, która pamięta, co Ci służyło. Jeśli po masażu dzieje się coś, co Cię niepokoi, zadzwoń: 505 072 545 lub 506 391 580.

W skrócie

Złe samopoczucie po masażu najczęściej oznacza obolałe mięśnie, ból głowy, zmęczenie, zimno czy emocje i mija w ciągu doby lub dwóch. Pomaga woda, odpoczynek, ciepło i spokojny ruch. Przy kolejnej wizycie warto powiedzieć, co się działo, żeby masaż był łagodniejszy lub inaczej dopasowany. Obrzęk łydki, duszność, ból w klatce, nagły silny ból głowy czy objawy alergii wymagają natychmiastowej pomocy.