Przy dyskopatii masaż zwykle jest możliwy i często pomaga, ale nie w każdej fazie i nie każdą techniką. Dyskopatia to nie wyrok, który zamyka drogę do gabinetu masażu. Większość osób ze zmianami w krążkach międzykręgowych może korzystać z łagodnego masażu leczniczego pleców czy karku, a rozluźnienie mięśni wokół bolącego odcinka bywa dla nich dużą ulgą. Są jednak sytuacje, w których masaż trzeba odłożyć: ostry ból z objawami neurologicznymi, szybko narastające osłabienie, problemy z pęcherzem, świeży uraz. W tym artykule tłumaczymy, co oznaczają słowa z opisu rezonansu, czym różni się dyskopatia lędźwiowa od szyjnej, jak dobrać masaż do fazy dolegliwości i czego terapeutka nie powinna robić. Piszemy też, co z masażerami z trakcją i ciepłem. Na końcu znajdziesz kartę, którą warto wypełnić przed pierwszą wizytą.
Między kręgami kręgosłupa leżą krążki międzykręgowe, potocznie nazywane dyskami. Każdy krążek ma twardszy pierścień zewnętrzny i galaretowate jądro w środku. Działa jak amortyzator: rozkłada obciążenia, pozwala na ruch i chroni kręgi przed bezpośrednim tarciem. Z wiekiem krążki tracą wodę, stają się niższe i mniej elastyczne, a w pierścieniu mogą pojawić się pęknięcia. Słowo „dyskopatia” jest szerokim określeniem wszystkich tych zmian. Obejmuje zarówno niegroźne, typowe dla wieku obniżenie wysokości dysku, jak i przepuklinę, która drażni korzeń nerwowy.
Dlatego samo hasło „mam dyskopatię” niewiele mówi o tym, jaki masaż jest bezpieczny. Ważniejsze są objawy, które masz teraz, niż sam opis badania.
Opisy badań potrafią przestraszyć. Oto najczęstsze określenia w prostych słowach. To wyjaśnienie ogólne, a nie interpretacja Twojego wyniku. Tę zawsze robi lekarz.
| Określenie | Co to w przybliżeniu znaczy |
|---|---|
| Odwodnienie krążka, obniżenie wysokości | dysk stracił część wody i jest niższy; bardzo częste z wiekiem, często bez objawów |
| Uwypuklenie (protruzja) | krążek lekko wychodzi poza obrys kręgów, pierścień jest zachowany |
| Przepuklina (wypuklina jądra miażdżystego) | część jądra przesuwa się przez uszkodzony pierścień |
| Ekstruzja | wysunięty fragment jest większy, może sięgać dalej niż podstawa dysku |
| Sekwestracja | fragment dysku oddzielił się od reszty |
| Kontakt z korzeniem, modelowanie worka oponowego | dysk dotyka lub lekko odkształca struktury nerwowe; znaczenie zależy od objawów |
| Zwężenie otworu międzykręgowego | mniej miejsca dla wychodzącego nerwu |
| Zmiany Modic | zmiany w kości przy dysku; ich znaczenie ocenia lekarz |
Ważna rzecz: zmiany w dyskach bardzo często widać w rezonansie u osób, które w ogóle nie mają bólu. Opis badania i odczuwany ból nie zawsze idą w parze.
Dyskopatia najczęściej dotyczy dwóch odcinków: lędźwiowego, który przenosi ciężar tułowia, i szyjnego, który jest bardzo ruchomy. Odcinek piersiowy jest usztywniony przez żebra i rzadziej daje dolegliwości dyskowe.
| Lędźwiowa | Szyjna | |
|---|---|---|
| Typowe objawy | ból krzyża, ból promieniujący do pośladka i nogi | ból karku, ból promieniujący do łopatki, barku i ręki |
| Objawy nerwowe | drętwienie, osłabienie nogi lub stopy | drętwienie palców, osłabienie chwytu |
| Co nasila | długie siedzenie, skłony, dźwiganie | praca z pochyloną głową, długie patrzenie w ekran |
| Ułożenie do masażu | na brzuchu z poduszką pod brzuchem lub na boku | na brzuchu z dobrze ustawioną głową, na boku lub na siedząco |
| Szczególna ostrożność | praca na nodze przy objawach rwy | ruchy głową, ucisk z przodu i boku szyi |
Masażu nie wykonujemy i zalecamy pilny kontakt z lekarzem, gdy pojawia się którykolwiek z tych objawów:
Pierwszy punkt może oznaczać zespół ogona końskiego. Objawy z czwartego punktu mogą świadczyć o ucisku na rdzeń kręgowy w odcinku szyjnym. Oba stany wymagają pilnej diagnostyki.
Przeczytaj: Kiedy masowanie kręgosłupa szyjnego jest zakazane?
Prosty sposób, którego używamy w rozmowie z osobami z dyskopatią.
| Światło | Sytuacja | Masaż |
|---|---|---|
| Zielone | dyskopatia w opisie badania, okresowy ból i sztywność, brak objawów nerwowych lub objawy stabilne od dawna | tak, masaż leczniczy lub klasyczny z dostosowaną pozycją |
| Żółte | ból promieniujący, który powoli słabnie; okresowe mrowienie; świeże zaostrzenie bez objawów alarmowych | łagodnie, krócej, często na boku, bez pracy na bolesnym przebiegu nerwu; najlepiej po konsultacji z lekarzem |
| Czerwone | objawy alarmowe, narastający niedowład, bardzo silny ból w pierwszych dniach | nie; najpierw lekarz |
Bolący odcinek kręgosłupa działa jak sygnał alarmowy dla mięśni wokół niego. Mięśnie przykręgosłupowe, mięśnie pośladkowe, czworoboczny lędźwi, a w odcinku szyjnym mięśnie karku i obręczy barkowej napinają się, żeby ograniczyć ruch. Na krótką metę to ochrona. Na dłuższą: sztywność, zmęczenie, kolejne bolesne punkty, a w efekcie ból, który trwa dłużej niż samo podrażnienie.
Masaż zmniejsza to obronne napięcie, poprawia ukrwienie tkanek, łagodzi odczuwanie bólu i pomaga się rozluźnić. Wiele osób po masażu łatwiej się porusza, lepiej śpi i chętniej wraca do ćwiczeń. To realna korzyść, nawet jeśli masaż nie zmienia samego dysku.
Masaż nie cofnie przepukliny, nie „nawilży” dysku, nie przywróci jego wysokości. Nie zastąpi leczenia, które zalecił lekarz, ani ćwiczeń dobranych przez fizjoterapeutę. Nie „nastawia” kręgów. Warto o tym pamiętać, czytając reklamy cudownych metod. Uczciwie prowadzony masaż przy dyskopatii to praca na mięśniach i tkankach miękkich, w bezpiecznych granicach, z uważnym słuchaniem tego, co mówi ciało.
Wizyta zaczyna się od rozmowy o objawach, badaniach i lekach. Potem dobór pozycji. Najczęściej masaż wykonuje się w leżeniu na brzuchu z poduszką pod brzuchem, która lekko spłaszcza lordozę lędźwiową, i wałkiem pod stopami. Gdy leżenie na brzuchu nasila ból, wybieramy ułożenie na boku z poduszką między kolanami. Terapeutka zaczyna od szerokich, spokojnych ruchów na całych plecach, a potem pracuje na mięśniach lędźwi, pośladków i, jeśli to bezpieczne, tylnej strony uda. Kończy spokojnie, z czasem na powolne wstanie przez bok.
Przeczytaj: Masaż kręgosłupa lędźwiowego — jak wygląda, ile kosztuje i komu pomaga?
Przy dyskopatii szyjnej ważne jest ułożenie głowy. Na brzuchu twarz spoczywa w otworze leżanki, a szyja musi być w linii kręgosłupa, bez skręcania. Gdy ta pozycja nasila objawy w ręce, masaż wykonuje się na boku lub na siedząco, z podparciem na poduszce. Terapeutka pracuje na mięśniach karku, barków, łopatek i górnej części pleców, bo właśnie tam napięcie jest zwykle największe. Ruchy głową są ograniczone do minimum i wykonywane powoli. Często duże znaczenie ma rozluźnienie mięśni klatki piersiowej, które przy pochylonej postawie ściągają barki do przodu.
Przeczytaj: Masaż karku i szyi — kiedy pomaga i jak wygląda w gabinecie?
Mit. Zmiany w dyskach pojawiają się już u młodych dorosłych, a przepukliny lędźwiowe często dotyczą osób w wieku produkcyjnym.
Mit. Odpowiednio dobrany ruch jest jednym z najważniejszych elementów leczenia. Nie wolno raczej ćwiczyć „na siłę” i przez ból promieniujący.
Mit. U wielu osób przepuklina z czasem zmniejsza się samoistnie, a objawy ustępują bez operacji.
Mit, w obie strony. Masaż nie wpycha dysku na miejsce, ale też łagodny masaż mięśni nie wypycha go dalej. Ryzyko wiąże się raczej z gwałtownymi manipulacjami i silnym naciskiem bezpośrednio na kręgosłup.
Prawda. Opis sprzed kilku lat może nie odpowiadać temu, co dzieje się dziś. Liczą się aktualne objawy.
Mit. Przy tej samej dyskopatii ból może wynikać z napiętych mięśni, przeciążonych stawów czy złej pozycji przy pracy.
Częściowo prawda. Zaopatrzenie ortopedyczne bywa zalecane w krótkich okresach, ale długie noszenie gorsetu bez wskazań może osłabić mięśnie. O tym decyduje lekarz.
Mit. Przy dyskopatii lepiej sprawdza się kilka spokojnych wizyt niż jedna intensywna.
Często prawda, choć nie zawsze. Wiele osób dobrze reaguje na ciepło na napięte mięśnie, ale część osób w ostrej fazie lepiej znosi chłód.
W wyszukiwarce przy haśle „dyskopatia masażer” pojawiają się urządzenia, które obiecują wszystko naraz: trakcję, prostowanie postawy, elektrostymulację, grzanie i wibracje. Kilka uwag:
Każde urządzenie, po którym nasila się ból promieniujący, drętwienie czy zawroty głowy, odstaw.
Przy dyskopatii lędźwiowej długie siedzenie zwiększa obciążenie dysków, a przy szyjnej pochylona głowa nad ekranem przeciąża kark. Monitor na wysokości oczu, krzesło z podparciem lędźwi, stopy płasko na podłodze, laptop na podstawce z osobną klawiaturą, telefon podniesiony do oczu zamiast głowy opuszczonej do telefonu. Najważniejsze są jednak przerwy. Żadne krzesło nie zastąpi wstania od biurka co pół godziny. Wiele osób zauważa, że w dni z częstymi przerwami plecy po pracy bolą wyraźnie mniej.
Codzienne czynności mają większe znaczenie niż pojedyncze ćwiczenie. Podnosząc coś z podłogi, ugnij kolana i biodra, trzymaj przedmiot blisko ciała, nie skręcaj tułowia z ciężarem w rękach. Zakupy rozłóż na dwie torby. Przy myciu zębów, zmywaniu czy wkładaniu prania do pralki oprzyj jedną rękę o blat albo ugnij lekko kolana. Przy dyskopatii szyjnej unikaj długiej pracy z głową odchyloną do tyłu, na przykład przy wieszaniu firan czy malowaniu sufitu.
Dobrze dobrany materac i poduszka nie wyleczą dyskopatii, ale mogą sprawić, że rano wstaje się z mniejszą sztywnością. Przy dyskopatii lędźwiowej wiele osób dobrze śpi na boku z poduszką między kolanami albo na plecach z poduszką pod kolanami. Przy dyskopatii szyjnej poduszka powinna wypełniać przestrzeń między barkiem a głową tak, żeby szyja była przedłużeniem kręgosłupa. Spanie na brzuchu z głową skręconą w bok zwykle nie służy żadnemu odcinkowi.
Przeczytaj: Ból karku po spaniu i z jednej strony — co go powoduje i co pomaga?
Dyski nie mają własnych naczyń krwionośnych w takim stopniu jak mięśnie. Odżywiają się w dużej mierze dzięki ruchowi, przy zmianach obciążenia. Dlatego długotrwały bezruch im nie służy. Spacery, pływanie, spokojna jazda na rowerze stacjonarnym, ćwiczenia stabilizacyjne dobrane przez fizjoterapeutę to podstawa. Masaż świetnie się z tym łączy: po rozluźnieniu mięśni ćwiczenia są łatwiejsze, a po ćwiczeniach masaż pomaga się zregenerować. Ważne, żeby dobór ćwiczeń przy objawach nerwowych zostawić specjaliście.
Przeczytaj: Masaż z rehabilitacją — kiedy warto go wybrać?
Kobiece plecy mają swoje szczególne okresy obciążeń. W ciąży zmienia się środek ciężkości i ustawienie miednicy, a hormony rozluźniają więzadła. Po porodzie dochodzi noszenie dziecka, karmienie w pochylonej pozycji, wstawanie w nocy. W okresie menopauzy zmienia się gospodarka hormonalna, co wpływa na kości i tkanki. Dyskopatia, która wcześniej dawała o sobie znać rzadko, w tych okresach potrafi się odezwać. Masaż w ciąży wykonujemy od drugiego trymestru, na boku. Po porodzie najlepiej wrócić do masażu po konsultacji z lekarzem lub położną.
Przeczytaj: Masaż po porodzie — kiedy można i jaki wybrać?
Po sześćdziesiątce zmiany w dyskach są niemal regułą, często razem ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów i osteoporozą. Masaż u osób starszych z dyskopatią jest zwykle możliwy, ale wymaga łagodniejszego nacisku, wygodnej pozycji, pomocy przy wchodzeniu na leżankę i schodzeniu z niej. Przy osteoporozie unika się mocnego ucisku na żebra i kręgosłup. Ważna jest rozmowa o lekach, szczególnie przeciwzakrzepowych, przy których łatwiej o siniaki.
Przeczytaj: Bezpieczne techniki masażu dla osób starszych
Po leczeniu operacyjnym masaż może być dobrym uzupełnieniem rehabilitacji, ale termin ustala lekarz prowadzący. Najpierw musi zagoić się rana i tkanki wokół niej. Na początku masuje się raczej obszary oddalone, na przykład kark i barki, które często są napięte po tygodniach oszczędzania pleców. Praca na bliźnie i bezpośrednio przy niej jest możliwa dopiero po pełnym zagojeniu. Zawsze przynieś na wizytę informację o rodzaju operacji i zaleceniach.
Przy dyskopatii lepiej sprawdza się regularność niż intensywność. W okresie nasilonego napięcia dobrze działają wizyty co 5–7 dni przez 3–4 tygodnie, a potem podtrzymanie co 3–4 tygodnie. Po każdej wizycie obserwuj, jak czujesz się przez kolejne dwa, trzy dni. Lżejszy ruch, lepszy sen, mniejsza sztywność rano to dobre znaki. Nasilenie bólu promieniującego to sygnał, żeby zwolnić i porozmawiać z terapeutką lub lekarzem.
Nie ma osobnego zabiegu „na dyskopatię”. Najczęściej wybierany jest masaż pleców lub masaż klasyczny, zależnie od tego, ile ciała obejmuje napięcie.
| Zabieg | Przy jakim problemie | Cena |
|---|---|---|
| Masaż pleców, 30 min | napięcie w jednym odcinku, krótka wizyta | 110 zł |
| Masaż pleców, 45 min | kark i barki albo lędźwie i pośladki bez pośpiechu | 150 zł |
| Masaż klasyczny, 60 min | plecy, pośladki, nogi lub kark z obręczą barkową | 200 zł |
| Masaż klasyczny, 90 min | przewlekłe napięcie całego ciała | 250 zł |
| Masaż głowy, 15 min | dodatek przy dyskopatii szyjnej z bólami głowy | 30 zł |
Przeczytaj: Ile kosztuje masaż kręgosłupa?
Po masażu przy dyskopatii zwykle pojawia się uczucie ciepła i lekkości, czasem senność. Następnego dnia mięśnie mogą być lekko tkliwe. To normalne i mija w ciągu doby lub dwóch. Niepokojące są: nasilenie bólu promieniującego do ręki lub nogi, nowe drętwienie, osłabienie siły, zawroty głowy po masażu karku. Wtedy skontaktuj się z lekarzem. W dniu masażu nie planuj dźwigania ani ciężkiego treningu, pij wodę i znajdź czas na spokojny spacer.
Przeczytaj: Rwa kulszowa — czy masaż pomaga i jaki wybrać?
Ból kręgosłupa i stres wzajemnie się nakręcają. Gdy plecy bolą od tygodni, rośnie napięcie, pogarsza się sen, a niewyspanie obniża tolerancję bólu. Pod wpływem stresu napinamy kark i barki, zaciskamy zęby, płycej oddychamy. Przy dyskopatii szyjnej to szczególnie odczuwalne. Masaż działa tu podwójnie: rozluźnia mięśnie i wycisza. Dlatego czasem przy przewlekłej dyskopatii warto zamiast kolejnego masażu leczniczego wybrać spokojny masaż relaksacyjny.
Rozpoznanie dyskopatii nie musi oznaczać końca aktywności. Wiele osób wraca do biegania, pływania, jogi czy siłowni, często z modyfikacjami. Na początku lepiej wybierać aktywności o równomiernym obciążeniu: pływanie, marsz, rower. Ćwiczenia z dużymi ciężarami nad głową, gwałtowne skręty i skoki warto wprowadzać stopniowo, pod okiem trenera lub fizjoterapeuty. Masaż po treningu pomaga w regeneracji, ale przy objawach nerwowych lepiej wybrać łagodną formę niż głęboki masaż sportowy.
Osoby z dyskopatią szyjną często skarżą się na bóle głowy, które zaczynają się z tyłu czaszki i promieniują ku czołu lub skroni. Nie zawsze ich źródłem jest sam dysk. Częściej to napięte mięśnie podpotyliczne i mięśnie karku, które przy pochylonej postawie i ograniczonym ruchu szyi pracują bez przerwy. Taki ból głowy dobrze reaguje na spokojny masaż karku i obręczy barkowej, czasem uzupełniony krótkim masażem głowy. Nagły, bardzo silny ból głowy, ból z gorączką i sztywnością karku, zaburzenia widzenia czy mowy to jednak powody do pilnej wizyty u lekarza, nie na masaż.
Przeczytaj: Ból głowy z tyłu i ból karku — skąd się bierze i czy pomoże masaż?
Dyskopatia w odcinku piersiowym zdarza się rzadziej, bo ten odcinek jest usztywniony przez żebra i mostek. Gdy już się pojawia, może dawać ból między łopatkami, ból opasujący klatkę piersiową wzdłuż żebra, czasem mylony z dolegliwościami serca lub narządów wewnętrznych. Dlatego ból w klatce piersiowej zawsze najpierw wymaga wykluczenia przyczyn innych niż kręgosłup. Gdy lekarz potwierdzi, że źródłem jest odcinek piersiowy, masaż górnej części pleców, mięśni między łopatkami i klatki piersiowej często przynosi ulgę. Terapeutka unika wtedy mocnego ucisku na żebra, szczególnie u osób z osteoporozą.
Dobrze dobrany masaż przy dyskopatii nie musi być spektakularny. Najczęściej daje efekty ciche, ale ważne: łatwiej wstać z łóżka następnego dnia, swobodniej obrócić głowę przy cofaniu samochodem, dłużej posiedzieć bez wiercenia się na krześle, spokojniej zasnąć. Ból promieniujący nie powinien się nasilać, a jeśli był, powinien powoli słabnąć z tygodnia na tydzień. Gdy po kolejnych wizytach nie widzisz żadnej zmiany albo jest gorzej, to sygnał, żeby wrócić do lekarza lub fizjoterapeuty i sprawdzić, czy plan postępowania jest właściwy. Masaż ma pomagać, a nie być rytuałem, który trzeba przecierpieć.
Długa jazda samochodem obciąża zarówno odcinek lędźwiowy, jak i szyjny. Ustaw fotel tak, żeby kolana były lekko ugięte, a plecy oparte na całej długości, z niewielkim wałkiem pod lędźwiami. Zagłówek powinien znajdować się na wysokości tyłu głowy, a nie karku. Planuj przerwy co godzinę lub półtorej, choćby na kilka minut chodzenia. Przy dyskopatii szyjnej zwróć uwagę na lusterka: jeśli są dobrze ustawione, rzadziej trzeba gwałtownie obracać głowę.
Zanim przyjdziesz na masaż z dyskopatią, odpowiedz na kilka pytań. Możesz je zapisać w telefonie i pokazać terapeutce. Dzięki temu pierwsze minuty wizyty będą konkretne, a masaż lepiej dobrany.
Masaże wykonujemy w gabinecie przy ul. 5 Lipca 46 w Szczecinie. Pracują u nas Joanna i Karolina, fizjoterapeutki. Wizytę umówisz w Booksy albo telefonicznie: 505 072 545 lub 506 391 580. Przy rezerwacji wspomnij o dyskopatii, a terapeutka zarezerwuje czas na rozmowę i dobór pozycji.
Dyskopatia to szerokie określenie zmian w dyskach, które często widać w badaniach również u osób bez bólu1. Masaż przy dyskopatii jest zwykle możliwy i może przynieść ulgę, bo rozluźnia mięśnie, które obronnie napinają się wokół bolącego odcinka. Nie leczy jednak samego dysku i nie zastępuje lekarza ani ćwiczeń. W ostrej fazie z objawami nerwowymi trzeba być bardzo ostrożnym, a przy objawach alarmowych, takich jak problemy z pęcherzem, drętwienie krocza, narastające osłabienie czy niezgrabność obu dłoni, masaż jest wykluczony i potrzebna jest pilna pomoc lekarska. Najlepsze efekty daje połączenie spokojnych, regularnych masaży z ruchem, przerwami w siedzeniu i rozsądnym dźwiganiem.
Przeczytaj: Masaż kręgosłupa na ból pleców — co pomaga na kark, łopatki i krzyż?
Plecy, kark, całe ciało — od 110 zł. Kupisz online albo zarezerwujesz termin w Booksy.
Bańka chińska na cellulit działa przede wszystkim na wygląd skóry i obrzęki, a nie na samą tkankę tłuszczową. Przy regularnym stosowaniu, zwykle 2–3 razy w tygodniu po kilka minut na jedną partię…
Przeczytaj więcej →
Napięciowy ból głowy to ten „zwykły” ból, który ściska głowę jak obręcz, zaczyna się często po południu przy komputerze i nie pulsuje jak migrena. Krótka odpowiedź na pytanie z tytułu brzmi tak:…
Przeczytaj więcej →
Masaż po porodzie jest możliwy i dla wielu mam bardzo pomocny, ale nie od razu i nie każdy. Ogólna zasada brzmi tak: masaż karku, barków, pleców i rąk w spokojnym, relaksacyjnym tempie…
Przeczytaj więcej →Pierwszy raz na masażu albo w nowym miejscu? Tak wygląda wizyta u nas — od wejścia do wyjścia.
Pytamy, jak się dziś czujesz, co boli i jaki nacisk lubisz. Masaż układamy pod Ciebie, nie pod schemat.
Ciepłe światło, ręczniki i jednorazowa bielizna czekają na miejscu.
W każdej chwili możesz powiedzieć „mocniej” albo „delikatniej” — to Twój czas.
Między wizytami zostawiamy przerwę, więc nikt Cię nie pogania. Jest chwila na herbatę.
Trafiasz do tej samej terapeutki, która pamięta, co Ci pomogło i co lubisz.