„Mam zapalenie zatok, czy mogę przyjść na masaż?” „Od tygodnia boli mnie łokieć, lekarz powiedział, że to zapalenie ścięgna.” „Biorę antybiotyk na pęcherz, a mam umówioną wizytę na jutro.” Takie pytania słyszymy bardzo często, bo słowo „zapalenie” pojawia się w wielu diagnozach, od drobnych do poważnych. W osobnym artykule wyjaśniamy ogólne zasady: czym różni się ostry stan zapalny od przewlekłego i który masaż pasuje do której sytuacji. Tutaj idziemy w konkrety. Bierzemy szesnaście najczęstszych „zapaleń” i przy każdym odpowiadamy krótko: tak, tak z ograniczeniami albo nie, oraz dlaczego. Na końcu wszystko zbieramy w tabeli i podpowiadamy, co powiedzieć terapeutce, jeśli jesteś w trakcie leczenia.
Przy każdym zapaleniu warto zadać sobie dwa pytania. Pierwsze: czy mam gorączkę, dreszcze albo czuję się wyraźnie chora? Jeśli tak, masaż przekładamy, niezależnie od tego, gdzie toczy się zapalenie. Organizm walczy wtedy z infekcją i potrzebuje odpoczynku, a masaż dodatkowo go obciąża. Drugie pytanie: czy zapalenie dotyczy miejsca, które ma być masowane? Jeśli tak, to miejsce omijamy. Jeśli zapalenie jest gdzie indziej, a czujesz się dobrze, masaż pozostałych części ciała zwykle jest możliwy.
Te dwa pytania rozstrzygają większość sytuacji opisanych niżej.
Przeczytaj: Jaki masaż jest najlepszy na stany zapalne w organizmie?
W języku medycznym zapalenie to po prostu reakcja organizmu na uraz, przeciążenie lub zakażenie. Końcówka „-itis” w łacińskich nazwach, na przykład tendinitis, sinusitis, cystitis, oznacza właśnie zapalenie danej struktury. Pod tym słowem kryją się więc zarówno poważne infekcje z gorączką, jak i drobne podrażnienia ścięgna po zbyt długim graniu w tenisa.
Dlatego samo słowo „zapalenie” w diagnozie nie przesądza, czy masaż jest możliwy. Znaczenie mają trzy rzeczy: czy jest infekcja i gorączka, gdzie toczy się proces zapalny i czy jest ostry, czy przewlekły. Przy przewlekłych dolegliwościach, takich jak bolące od miesięcy ścięgno czy przewlekle zatkane zatoki, masaż bywa wręcz częścią sposobu radzenia sobie z problemem.
Przy ostrej infekcji organizm mobilizuje układ odpornościowy, często podnosi temperaturę i potrzebuje energii na walkę z drobnoustrojami. Masaż przyspiesza krążenie i obciąża organizm. Po masażu w czasie infekcji wiele osób czuje się gorzej: bardziej rozbita, z silniejszym bólem głowy i mięśni. Do tego dochodzi ryzyko zarażenia terapeutki i kolejnych osób w gabinecie. Przy infekcjach skóry masaż może rozprzestrzenić bakterie na sąsiednie obszary. Dlatego przy ostrych infekcjach najlepszy jest odpoczynek, a masaż zostawiamy na czas po wyzdrowieniu.
Raczej nie. Nawet jeśli czujesz się nieźle, w gabinecie pracujemy w bliskim kontakcie, a leżenie na brzuchu z zatkanym nosem jest po prostu niewygodne. Przy pierwszych objawach lepiej przełożyć wizytę o kilka dni, a wrócić, gdy minie katar i kaszel.
Ostre z gorączką: nie. Przewlekłe uczucie zatkania bez gorączki: tak, łagodnie. Przy ostrym zapaleniu zatok z gorączką, silnym bólem twarzy i ropną wydzieliną masaż przekładamy. Przy przewlekłym uczuciu zatkania, bez infekcji, delikatny masaż twarzy i okolicy zatok może przynieść ulgę. Pozycja na brzuchu bywa wtedy niewygodna, więc część masażu robi się na plecach.
Nie. To infekcja, często z gorączką i ogólnym rozbiciem. Wracamy po wyzdrowieniu.
Nie, dopóki trwa infekcja. Po wyzdrowieniu, gdy zostaje tylko suchy kaszel bez gorączki, masaż jest możliwy, choć leżenie na brzuchu może prowokować kaszel.
Przeczytaj: Masaż zatok krok po kroku
Masaż twarzy: nie. Masaż ciała: zwykle tak, jeśli nie ma gorączki. Okolicę zapalenia, czyli twarz i szczękę, zostawiamy w spokoju do czasu leczenia u dentysty. Obrzęk twarzy przy zębie to sygnał, żeby nie zwlekać z wizytą u stomatologa.
Masaż głowy i twarzy: nie. Reszta ciała: zależnie od samopoczucia. Przy gorączce i silnym bólu ucha wizytę przekładamy.
Masaż twarzy: nie. Masaż ciała: tak, jeśli to nie infekcja zakaźna. Infekcyjne zapalenie spojówek łatwo przenieść na inne osoby, dlatego przy nim lepiej przełożyć całą wizytę.
Zależnie od samopoczucia, bez masażu brzucha i lędźwi. Przy gorączce, bólu w okolicy lędźwi i dreszczach, które mogą oznaczać, że infekcja objęła nerki, masaż jest wykluczony, a potrzebny jest lekarz. Przy łagodnym zapaleniu pęcherza w trakcie leczenia, bez gorączki, masaż pleców czy nóg jest zwykle możliwy, ale wiele osób woli po prostu odpocząć.
Nie. Odwodnienie, osłabienie i ryzyko zarażenia innych to wystarczające powody, żeby przełożyć wizytę.
W okresie spokoju: tak, bez masażu brzucha lub bardzo łagodnie. W zaostrzeniu: nie. Przy chorobie Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego masaż relaksacyjny poza zaostrzeniem bywa bardzo przyjemny, a pracę na brzuchu warto omówić z lekarzem.
Tak, z ograniczeniami. Samo bolesne miejsce przy przyczepie traktujemy delikatnie lub wcale, w zależności od jego stanu. Masaż mięśni przedramienia, ramienia i barku może zmniejszyć ich napięcie i odciążyć ścięgno. Przy świeżym, ostrym bólu z obrzękiem najpierw ocena lekarza lub fizjoterapeuty.
Okolica kaletki: nie. Reszta: tak. Kaletka to mały woreczek z płynem, który zmniejsza tarcie przy stawie, na przykład przy łokciu, kolanie czy biodrze. Gdy jest zapalona, jest obrzęknięta, ciepła i bolesna przy ucisku. Masaż okolicy może ją podrażnić.
Nie w okolicy stawu. Staw jest gorący, zaczerwieniony i bardzo bolesny. Masaż innych części ciała może być możliwy, jeśli dobrze się czujesz, ale w czasie ostrego ataku większość osób woli odpoczywać.
Tak. Bolesność mięśni dzień czy dwa po intensywnym wysiłku to efekt mikrouszkodzeń i krótkotrwałej odpowiedzi zapalnej w mięśniu. Łagodny masaż sportowy lub klasyczny często przynosi ulgę i wspiera regenerację1.
Przeczytaj: Masaż po treningu
Nie. Bolesny, twardy, zaczerwieniony i ciepły przebieg żyły albo obrzęk jednej łydki z bólem to sytuacja, w której masaż jest wykluczony, a potrzebny jest pilnie lekarz. Masaż mógłby przyczynić się do oderwania skrzepliny.
Nie w okolicy zmiany, a przy gorączce w ogóle. Róża to bakteryjne zakażenie skóry, często na nogach, z gorączką, zaczerwienieniem i obrzękiem. Wymaga leczenia, a masaż mógłby rozprzestrzenić zakażenie.
W fazie wysypki: nie. Po wygojeniu: tak, omijając nadwrażliwą okolicę. Półpasiec jest zakaźny do czasu przyschnięcia pęcherzyków2. Ból nerwowy może utrzymywać się długo po zniknięciu wysypki, a dotyk w tej okolicy bywa nieprzyjemny.
Przeczytaj: Czy masaż wywołuje choroby?
| Stan | Masaż? | Uwagi |
|---|---|---|
| Przeziębienie, katar | raczej nie | wrócić po ustąpieniu objawów |
| Zatoki, ostre z gorączką | nie | po wyzdrowieniu |
| Zatoki, przewlekłe bez infekcji | tak, łagodnie | masaż twarzy może pomóc |
| Gardło, angina, oskrzela | nie | po wyzdrowieniu |
| Ząb, ucho, oko | ciało tak, twarz nie | przy gorączce w ogóle nie |
| Pęcherz | zależnie od samopoczucia | bez brzucha i lędźwi; z gorączką nie |
| Infekcja jelitowa | nie | odwodnienie, zarażenie |
| Zapalenie jelit przewlekłe | poza zaostrzeniem tak | brzuch po konsultacji |
| Ścięgno | tak, z ograniczeniami | praca na mięśniach obok |
| Kaletka, dna moczanowa | nie w okolicy | reszta ciała możliwa |
| Zakwasy | tak | łagodny masaż sportowy |
| Żyły, zakrzepica | nie | pilnie lekarz |
| Róża, zakażona rana | nie | leczenie |
| Półpasiec | nie w fazie wysypki | później omijając okolicę |
Najtrudniej podjąć decyzję w pierwszym dniu infekcji, gdy objawy są jeszcze niewyraźne. Typowe sygnały to drapanie w gardle, uczucie rozbicia, bóle mięśni bez wysiłku, dreszcze, nagłe zmęczenie, lekko podwyższona temperatura. Jeśli rano w dniu masażu czujesz kilka z nich naraz, zmierz temperaturę i zastanów się, czy nie lepiej przełożyć wizyty. Masaż w początkowej fazie infekcji często kończy się tym, że wieczorem czujesz się wyraźnie gorzej.
Zdarza się, że ktoś przychodzi na masaż w dobrej formie, a następnego dnia ma katar i gorączkę. Zwykle to zbieg okoliczności: infekcja rozwijała się już wcześniej, a jej objawy pojawiły się akurat po masażu. Masaż nie wywołuje infekcji. Może jednak sprawić, że organizm, który już walczy z drobnoustrojami, poczuje to wyraźniej, bo po intensywnym zabiegu jesteś zmęczona i rozluźniona. Tym bardziej warto przy pierwszych objawach odpuścić wizytę.
W reklamach masażu, zwłaszcza limfatycznego, często pojawia się hasło „wzmacnia odporność”. Kilka małych badań pokazało zmiany w niektórych wskaźnikach układu odpornościowego po masażu3, ale nie ma dobrych dowodów, że regularny masaż zmniejsza liczbę infekcji. Masaż pomaga natomiast odpocząć, wyciszyć się i lepiej spać, a sen i mniejszy stres sprzyjają ogólnej kondycji organizmu. To uczciwsza odpowiedź niż obietnica „odporności”.
Jeśli jesteś w trakcie leczenia jakiegoś zapalenia, na początku wizyty przekaż kilka informacji. Jaka jest diagnoza i od kiedy trwa leczenie. Czy bierzesz antybiotyk, leki przeciwzapalne, sterydy. Czy w ostatnich dniach była gorączka. Gdzie dokładnie toczy się zapalenie i czy to miejsce boli przy dotyku. Leki przeciwzapalne i przeciwbólowe mogą osłabiać odczuwanie bólu, przez co trudniej ocenić, czy nacisk nie jest za mocny. Sterydy przyjmowane dłużej mogą sprawiać, że skóra jest cieńsza, a siniaki pojawiają się łatwiej. To wszystko terapeutka weźmie pod uwagę.
Samo przyjmowanie antybiotyku nie jest przeciwwskazaniem do masażu. Ważne jest, z jakiego powodu go bierzesz i jak się czujesz. Jeśli antybiotyk leczy infekcję z gorączką, zwykle lepiej odpocząć do końca kuracji i kilka dni po niej. Jeśli to leczenie miejscowego problemu, na przykład zęba, a czujesz się dobrze, masaż ciała jest zwykle możliwy. Przy niektórych antybiotykach skóra jest bardziej wrażliwa na słońce, co nie ma znaczenia dla masażu, ale bywa ważne przed wakacjami.
Przeczytaj: Czy masaż powoduje choroby?
Nie każde zapalenie oznacza zakaz. Są sytuacje, w których masaż jest dobrym uzupełnieniem leczenia.
Szczepienie samo w sobie nie jest przeciwwskazaniem do masażu, ale w dniu szczepienia nie masuje się miejsca wkłucia. Jeśli po szczepionce pojawi się gorączka, bóle mięśni czy złe samopoczucie, wizytę lepiej przełożyć o dzień czy dwa, aż objawy miną. Przy zwykłym odczynie, czyli lekkim bólu ramienia, masaż pleców czy nóg jest możliwy, z ominięciem ramienia.
W ciąży część infekcji, na przykład zapalenie pęcherza, zdarza się częściej, a leczenie zawsze prowadzi lekarz prowadzący. Przy każdym zapaleniu z gorączką w ciąży masaż przekładamy. Przy łagodnych dolegliwościach bez gorączki o możliwości masażu najlepiej zapytać lekarza, a w gabinecie i tak pracujemy w ciąży łagodnie, od drugiego trymestru, bez masażu brzucha.
Po każdej infekcji z gorączką warto odczekać kilka dni bez gorączki i bez leków przeciwgorączkowych. Pierwszy masaż po chorobie lepiej zaplanować łagodniej: masaż relaksacyjny, krótszy masaż pleców albo masaż stóp. Organizm po chorobie jest osłabiony, a intensywny masaż leczniczy mógłby zmęczyć bardziej niż pomóc. Po zapaleniu ścięgna czy kaletki powrót do pełnego masażu okolicy następuje stopniowo, w miarę ustępowania bólu i obrzęku.
Przeczytaj: Kiedy nie robić masażu?
Te same zasady obowiązują przy masażu wykonywanym przez bliską osobę. Gdy partner ma przeziębienie z gorączką, lepiej zaproponować herbatę i koc niż masaż pleców. Gdy boli go łokieć po tenisie, można delikatnie pomasować przedramię, omijając bolące miejsce przy łokciu. Gdy łydka jest obrzęknięta, ciepła i bolesna, nie masujemy jej wcale, tylko namawiamy na wizytę u lekarza. Przy zatkanych zatokach bez gorączki delikatne głaskanie czoła i policzków, od środka twarzy na boki, bywa przyjemne i nie niesie ryzyka. Jeśli po domowym masażu objawy się nasilają, przerwij i skonsultuj się ze specjalistą.
Masaże wykonują u nas Joanna i Karolina, fizjoterapeutki. Jeśli nie wiesz, czy w Twojej sytuacji możesz przyjść, zadzwoń przed wizytą: 505 072 545 lub 506 391 580. Wizytę możesz bezpłatnie przełożyć do 24 godzin przed terminem. Jeśli infekcja zaskoczy Cię w dniu wizyty, też zadzwoń. Wolimy przełożyć termin, niż żebyś przyszła chora, a my zaraziły kolejne osoby.
Przy zapaleniu z gorączką masaż przekładamy. Przy zapaleniu bez gorączki omijamy miejsce, którego dotyczy, a resztę ciała masujemy, jeśli dobrze się czujesz. Bezwzględnie wykluczone są zapalenie żył, zakrzepica, róża i ostre infekcje. Zakwasy po treningu i przewlekłe zapalenia w okresie spokoju zwykle dobrze znoszą łagodny masaż.
Plecy, kark, całe ciało — od 110 zł. Kupisz online albo zarezerwujesz termin w Booksy.
Ból karku po spaniu, szczególnie z jednej strony, najczęściej wynika z przeciążenia mięśni szyi w nocy: głowa przez kilka godzin leżała przekręcona, za wysoko albo za nisko, a mięśnie po jednej stronie…
Przeczytaj więcej →
Masaż kręgosłupa lędźwiowego to masaż dolnej części pleców, czyli mięśni wokół krzyża, pośladków i okolicy kości krzyżowej. Najczęściej pomaga przy bólu krzyża z przeciążenia, długiego siedzenia czy stresu. W gabinecie trwa zwykle…
Przeczytaj więcej →
Masaż na stres w domu nie wymaga leżanki, olejków ani drugiej osoby. Wystarczą Twoje własne dłonie, kilka minut i spokojny oddech. Najprostsze i najczęściej polecane techniki to masaż dłoni, uszu, skóry głowy,…
Przeczytaj więcej →Pierwszy raz na masażu albo w nowym miejscu? Tak wygląda wizyta u nas — od wejścia do wyjścia.
Pytamy, jak się dziś czujesz, co boli i jaki nacisk lubisz. Masaż układamy pod Ciebie, nie pod schemat.
Ciepłe światło, ręczniki i jednorazowa bielizna czekają na miejscu.
W każdej chwili możesz powiedzieć „mocniej” albo „delikatniej” — to Twój czas.
Między wizytami zostawiamy przerwę, więc nikt Cię nie pogania. Jest chwila na herbatę.
Trafiasz do tej samej terapeutki, która pamięta, co Ci pomogło i co lubisz.