Masaż limfatyczny ma opinię zabiegu tak delikatnego, że „nie może zaszkodzić”. Dotyk jest rzeczywiście lekki, ale drenaż działa na krążenie płynów w całym organizmie, a to oznacza, że przy niektórych chorobach serca, nerek, żył czy przy infekcjach może obciążyć organizm albo pogorszyć stan zdrowia. Dlatego hasło „masaż limfatyczny przeciwwskazania” jest jednym z najczęściej wpisywanych w wyszukiwarkę razem z nazwą zabiegu. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego przeciwwskazania w ogóle istnieją, dzielimy je na bezwzględne, względne i miejscowe, osobno omawiamy drenaż brzucha i nóg, podajemy, ile odczekać po infekcji czy zabiegu, i pokazujemy, co po drenażu jest normalne, a co powinno zaniepokoić.
Drenaż limfatyczny przesuwa płyn z tkanek do naczyń chłonnych, a dalej do krwiobiegu. Ten płyn trafia ostatecznie do serca i jest filtrowany przez nerki. U zdrowej osoby to żaden problem. Gdy jednak serce albo nerki pracują słabiej, nagłe zwiększenie ilości płynu w krążeniu może je przeciążyć1. Podobnie przy infekcji: przyspieszony przepływ chłonki może sprzyjać rozprzestrzenianiu się stanu zapalnego. A przy zakrzepicy ruchy masażu mogłyby przemieścić skrzeplinę. Dlatego delikatność dotyku nie oznacza, że zabieg jest obojętny dla organizmu.
| Stan | Dlaczego |
|---|---|
| Ostra infekcja z gorączką | organizm walczy z infekcją, drenaż może ją rozprzestrzeniać i dodatkowo obciążać |
| Ostry stan zapalny skóry i tkanki podskórnej, np. róża | ryzyko szerzenia się zakażenia |
| Zakrzepica żył głębokich lub jej podejrzenie | ryzyko oderwania skrzepliny |
| Niewyrównana niewydolność serca | przeciążenie serca dodatkowym płynem |
| Ciężka niewydolność nerek | nerki nie poradzą sobie z dodatkowym płynem |
| Aktywna choroba nowotworowa bez zgody onkologa | decyzja zawsze należy do lekarza prowadzącego |
| Stan | Na co uważamy |
|---|---|
| Choroby serca wyrównane leczeniem | zgoda kardiologa, krótszy zabieg |
| Niskie ciśnienie, skłonność do omdleń | drenaż może dodatkowo obniżyć ciśnienie; spokojne wstawanie |
| Nadczynność tarczycy | ostrożnie w okolicy szyi |
| Astma oskrzelowa | krótsze zabiegi, ostrożnie z okolicą klatki piersiowej |
| Przebyta zakrzepica | zgoda lekarza |
| Żylaki, przewlekła niewydolność żylna | po konsultacji, bez pracy bezpośrednio na żylakach |
| Ciąża | po konsultacji z lekarzem, bez brzucha |
| Po leczeniu onkologicznym | po zgodzie onkologa, często w wyspecjalizowanej placówce |
Przeczytaj: Kiedy nie robić masażu?
Gdy piszemy „po konsultacji z lekarzem”, nie chodzi o formalne zaświadczenie z pieczątką. Wystarczy, że na najbliższej wizycie zapytasz swojego lekarza, czy przy Twojej chorobie i lekach możesz korzystać z masażu limfatycznego, a jeśli tak, to czy są miejsca lub okresy, których należy unikać. Warto zapisać odpowiedź i przekazać ją terapeutce. Przy chorobach serca dobrze jest zapytać kardiologa, przy chorobach żył lekarza naczyniowego, w ciąży lekarza prowadzącego, a po leczeniu onkologicznym onkologa. Taka krótka rozmowa daje spokój obu stronom.
Przy nadciśnieniu dobrze kontrolowanym lekami drenaż jest zwykle możliwy. Przy nieleczonym lub źle kontrolowanym najpierw lekarz.
Drenaż jest zwykle możliwy, ale przy zaburzeniach czucia w stopach i zmianach skórnych trzeba szczególnej ostrożności. Przed zabiegiem warto zjeść posiłek, żeby uniknąć spadku cukru.
W okresie spokoju choroby drenaż bywa przyjemnym wsparciem. W zaostrzeniu, z gorączką i stanem zapalnym, zabieg się odkłada.
Przy nadczynności szczególnie ostrożnie w okolicy szyi. Przy niedoczynności obrzęki mogą wynikać z samej choroby i jej leczenie jest ważniejsze niż masaż.
Przeczytaj: Czy masaż powoduje choroby? Masaż a choroby przewlekłe
Warto odróżnić dwie sytuacje. Uczucie ciężkich, opuchniętych nóg po dniu pracy, w upale czy przed miesiączką to obrzęk, przy którym delikatny drenaż w gabinecie może przynieść ulgę. Przewlekły obrzęk chłonny, na przykład po usunięciu węzłów chłonnych w leczeniu nowotworów albo wrodzony, to choroba wymagająca specjalistycznej terapii: drenażu wykonywanego przez wyszkolonych fizjoterapeutów, bandażowania, kompresji i ćwiczeń2. W takim przypadku pierwszym krokiem jest lekarz i poradnia leczenia obrzęków, a nie gabinet masażu relaksacyjnego.
Czasem drenaż jest możliwy, ale nie w każdym miejscu. Omija się okolice z ranami, świeżymi bliznami, oparzeniami, zmianami skórnymi, siniakami, świeżo wykonanym tatuażem, a także miejsca po niedawnych zastrzykach czy zabiegach estetycznych. Przy bolesnym, zaczerwienionym żylaku cała okolica wymaga najpierw oceny lekarza.
Przeczytaj: Jakich miejsc nie należy masować?
Masaż limfatyczny brzucha to część wielu zabiegów, bo w jamie brzusznej przebiegają duże naczynia chłonne, przez które płynie chłonka z nóg. Brzuch ma jednak swoje osobne przeciwwskazania:
W takich sytuacjach drenaż nóg często jest nadal możliwy, ale okolica brzucha jest pomijana, a odpływ prowadzi się w inny sposób.
Przeczytaj: Czy masaż odchudzający na brzuch naprawdę działa?
Nogi to najczęściej drenowana okolica, ale też ta, w której najczęściej kryją się choroby żył. Zanim zaczniesz serię, upewnij się, że:
Jeśli któryś punkt Cię niepokoi, najpierw lekarz, potem drenaż.
Przeczytaj: Masaż limfatyczny nóg — jak przebiega i po ilu zabiegach efekt?
| Sytuacja | Kiedy wrócić do drenażu |
|---|---|
| Przeziębienie, infekcja z gorączką | kilka dni po ustąpieniu gorączki i objawów, gdy czujesz się dobrze |
| Antybiotykoterapia | po zakończeniu leczenia i ustąpieniu objawów |
| Zabieg chirurgiczny | według zaleceń lekarza, zwykle po wygojeniu rany |
| Zabieg medycyny estetycznej w okolicy | według zaleceń lekarza wykonującego zabieg |
| Świeży uraz, stłuczenie | po ustąpieniu ostrego stanu, okolicę urazu omijamy |
| Świeży tatuaż | po pełnym wygojeniu, okolicę omijamy do tego czasu |
| Miesiączka | brzuch po miesiączce, nogi zwykle bez przeszkód |
W ciąży obrzęki nóg są bardzo częste i wiele kobiet szuka ulgi właśnie w drenażu. Masaż limfatyczny w ciąży wykonujemy wyłącznie po konsultacji z lekarzem prowadzącym, w pozycji na boku lub półsiedzącej i bez brzucha. Nie wykonuje się go przy nadciśnieniu ciążowym, podejrzeniu stanu przedrzucawkowego, zakrzepicy ani innych powikłaniach. Po porodzie, w okresie karmienia piersią, drenaż nóg czy twarzy jest zwykle możliwy, a okolice piersi omija się, zwłaszcza przy nawale pokarmu czy zapaleniu piersi, które wymaga konsultacji z położną lub lekarzem.
Przeczytaj: Opuchnięte nogi w ciąży — czy masaż pomoże?
Przed drenażem warto wspomnieć o lekach moczopędnych, lekach na nadciśnienie i serce, lekach przeciwzakrzepowych, hormonach, w tym antykoncepcji hormonalnej, oraz o lekach przeciwbólowych przyjmowanych regularnie. Nie chodzi o to, że ich przyjmowanie wyklucza zabieg, ale o to, żeby terapeutka mogła dopasować czas, intensywność i zakres, a w razie wątpliwości poprosić o konsultację z lekarzem.
Ponieważ zakrzepica jest najpoważniejszym przeciwwskazaniem do drenażu nóg, warto znać jej typowe objawy. Najczęściej dotyczy jednej nogi: łydka jest opuchnięta, bolesna, szczególnie przy chodzeniu lub zginaniu stopy, cieplejsza i czasem zaczerwieniona lub sinawa. Ryzyko rośnie po długim unieruchomieniu, operacjach, urazach, długich podróżach, w ciąży i po porodzie, przy antykoncepcji hormonalnej, paleniu i chorobach nowotworowych3. Przy takich objawach nie masuj nogi i pilnie skontaktuj się z lekarzem. Jeśli dołączy duszność lub ból w klatce piersiowej, wezwij pomoc natychmiast.
Tak wygląda lista, którą w różnej formie usłyszysz przed pierwszym drenażem. Możesz przejść ją wcześniej sama:
| Normalne | Niepokojące |
|---|---|
| częstsze oddawanie moczu przez kilka godzin | duszność, ból w klatce piersiowej |
| senność, uczucie odprężenia | kołatanie serca, wyraźne osłabienie |
| lekkie, chłodniejsze nogi | nasilenie obrzęku, ból i zaczerwienienie łydki |
| chwilowy zawrót głowy przy szybkim wstaniu | omdlenie, zawroty utrzymujące się długo |
| lekkie pragnienie | gorączka, dreszcze po zabiegu |
Objawy z prawej kolumny wymagają kontaktu z lekarzem, a w razie duszności czy bólu w klatce piersiowej natychmiastowej pomocy.
Miesiączka nie wyklucza drenażu nóg, rąk czy twarzy. Zwykle pomija się tylko brzuch, zwłaszcza przy obfitym krwawieniu i bólu. Wiele kobiet właśnie przed miesiączką i w jej trakcie czuje największą ulgę po drenażu nóg.
Przy infekcji z gorączką i złym samopoczuciem drenażu nie wykonuje się. Organizm potrzebuje odpoczynku, a zabieg mógłby go dodatkowo obciążyć. Lekki katar bez gorączki to sytuacja graniczna, w której lepiej przełożyć wizytę niż ryzykować.
Zakrzepica, infekcje skóry, choroby tarczycy czy ciąża dotyczą także młodych kobiet. Antykoncepcja hormonalna, długie podróże czy unieruchomienie po urazie zwiększają ryzyko zakrzepicy niezależnie od wieku.
U osób starszych obrzęki nóg są częste, ale często mają złożone przyczyny: choroby serca, nerek, żył, przyjmowane leki. Dlatego u seniorów drenaż warto poprzedzić rozmową z lekarzem, który oceni, czy obrzęk nie jest objawem choroby wymagającej leczenia. Jeśli lekarz nie widzi przeciwwskazań, zabieg wykonuje się krócej, łagodniej, z większą uwagą na ciśnienie i z pomocą przy wstawaniu.
Przeczytaj: Bezpieczne techniki masażu dla osób starszych
Po niektórych zabiegach chirurgicznych, w tym po zabiegach z zakresu chirurgii plastycznej, lekarze zalecają drenaż limfatyczny jako część rekonwalescencji. W takiej sytuacji o tym, kiedy zacząć, jak często i z jaką intensywnością, decyduje chirurg, a zabieg powinien wykonywać ktoś, kto zna zalecenia pooperacyjne. Nie zaczynaj drenażu na własną rękę w okolicy świeżej operacji, nawet jeśli wydaje się delikatny.
U zdrowej osoby, przy prawidłowo wykonanym zabiegu, ryzyko jest bardzo małe. Najczęstsze „skutki uboczne” to senność, częstsze wizyty w toalecie i lekki spadek ciśnienia przy wstawaniu. Problemy pojawiają się zwykle wtedy, gdy ktoś nie powiedział o chorobie, objawy zakrzepicy zostały zignorowane albo zabieg wykonywano przy infekcji. Dlatego rozmowa przed zabiegiem jest ważniejsza niż sama technika.
Przeczytaj: Jakie są skutki uboczne masażu?
Osoby aktywne często pytają, czy drenaż można łączyć z treningami. Tak, a po intensywnym wysiłku, zwłaszcza wytrzymałościowym, wiele osób czuje po nim wyraźnie lżejsze nogi. Przeciwwskazaniem jest natomiast świeży uraz: naderwany mięsień, skręcona kostka z obrzękiem i zasinieniem. W pierwszych dniach po urazie okolicy nie masuje się, a decyzję o drenażu w późniejszej fazie warto podjąć z fizjoterapeutą prowadzącym. Po bardzo ciężkich zawodach, przy objawach odwodnienia, osłabieniu czy ciemnym moczu, zamiast drenażu potrzebny jest odpoczynek, a czasem lekarz.
Przeczytaj: Masaż po treningu — kiedy go zrobić?
Jeśli masz chorobę przewlekłą, przyjmujesz kilka leków albo po prostu nie wiesz, jak zareagujesz, rozsądnie jest zacząć od krótszego zabiegu, na przykład 30 minut samych nóg. Po takim zabiegu łatwiej ocenić samopoczucie: czy pojawiła się senność, zawroty głowy, jak organizm zareagował w ciągu doby. Dopiero potem można wydłużyć czas i poszerzyć zakres. To prosta zasada, która zmniejsza ryzyko nieprzyjemnych niespodzianek.
Zdarza się, że rano w dniu zabiegu czujesz się gorzej. Odwołaj lub przełóż wizytę, jeśli masz gorączkę, objawy infekcji, nowy, jednostronny obrzęk nogi, ból łydki, zaczerwienienie skóry w okolicy zabiegu, biegunkę lub wymioty albo po prostu bardzo złe samopoczucie. W naszym gabinecie wizytę można bezpłatnie odwołać do 24 godzin przed terminem, a w sytuacjach zdrowotnych zawsze warto zadzwonić, nawet jeśli to później. Lepiej przełożyć zabieg niż wykonać go wtedy, gdy organizm walczy z czymś innym.
Domowy automasaż limfatyczny, na przykład nóg czy twarzy, jest jeszcze delikatniejszy niż zabieg w gabinecie. Mimo to obowiązują te same zasady: nie przy gorączce i infekcji, nie przy podejrzeniu zakrzepicy, nie na zmienioną skórę, a przy chorobach serca, nerek i w ciąży po konsultacji z lekarzem. Szczotkowanie na sucho, popularne jako domowy drenaż, nie nadaje się na skórę podrażnioną, z wypryskami, żylakami czy po depilacji.
Jeśli nie wiesz, czy możesz, zapytaj, zanim się położysz. Nie musisz znać nazw chorób ani mechanizmów, wystarczy, że szczerze opowiesz o swoim zdrowiu, lekach i tym, co ostatnio się zmieniło. Resztą zajmie się terapeutka, a gdy będzie trzeba, poprosi o opinię lekarza. Drenaż limfatyczny przy dobrze zebranym wywiadzie jest bezpiecznym i przyjemnym zabiegiem, a jego delikatność to zaleta, a nie powód, żeby pomijać rozmowę o zdrowiu. W naszym gabinecie przy ul. 5 Lipca 46 w Szczecinie przed każdym pierwszym masażem limfatycznym pytamy o zdrowie i leki, a w razie wątpliwości prosimy o konsultację z lekarzem. Godzinny masaż limfatyczny kosztuje 190 zł. Jeśli masz pytania przed rezerwacją, zadzwoń: 505 072 545 lub 506 391 580.
Plecy, kark, całe ciało — od 110 zł. Kupisz online albo zarezerwujesz termin w Booksy.
Przy dyskopatii masaż zwykle jest możliwy i często pomaga, ale nie w każdej fazie i nie każdą techniką. Dyskopatia to nie wyrok, który zamyka drogę do gabinetu masażu. Większość osób ze zmianami…
Przeczytaj więcej →
Napięciowy ból głowy to ten „zwykły” ból, który ściska głowę jak obręcz, zaczyna się często po południu przy komputerze i nie pulsuje jak migrena. Krótka odpowiedź na pytanie z tytułu brzmi tak:…
Przeczytaj więcej →
Masaż po porodzie jest możliwy i dla wielu mam bardzo pomocny, ale nie od razu i nie każdy. Ogólna zasada brzmi tak: masaż karku, barków, pleców i rąk w spokojnym, relaksacyjnym tempie…
Przeczytaj więcej →Pierwszy raz na masażu albo w nowym miejscu? Tak wygląda wizyta u nas — od wejścia do wyjścia.
Pytamy, jak się dziś czujesz, co boli i jaki nacisk lubisz. Masaż układamy pod Ciebie, nie pod schemat.
Ciepłe światło, ręczniki i jednorazowa bielizna czekają na miejscu.
W każdej chwili możesz powiedzieć „mocniej” albo „delikatniej” — to Twój czas.
Między wizytami zostawiamy przerwę, więc nikt Cię nie pogania. Jest chwila na herbatę.
Trafiasz do tej samej terapeutki, która pamięta, co Ci pomogło i co lubisz.