Masaż w ciąży — czy można i do którego tygodnia?

„Czy w ciąży można iść na masaż?” i „do którego tygodnia?” to dwa pytania, które przyszłe mamy wpisują w wyszukiwarkę najczęściej. Krótka odpowiedź brzmi: przy prawidłowo przebiegającej ciąży masaż jest zwykle możliwy, ale nie każdy, nie w każdym momencie i nie w każdej pozycji. W tym artykule przechodzimy przez ciążę trymestr po trymestrze, wyjaśniamy, dlaczego wiele gabinetów, w tym nasz, zaczyna masaże dopiero od drugiego trymestru, jak wygląda taki masaż w praktyce, których zabiegów w ciąży unikamy i jakie objawy oznaczają, że zamiast do gabinetu trzeba iść do lekarza. Na końcu znajdziesz krótką listę pytań, które warto zadać swojemu lekarzowi lub położnej przed pierwszą wizytą.

Krótka odpowiedź na dwa pytania

Czy można? Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo, lekarz nie widzi przeciwwskazań, a masaż wykonuje osoba, która wie o ciąży i dostosowuje do niej pozycję, nacisk i czas.
Do którego tygodnia? Przy prawidłowym przebiegu delikatny masaż jest możliwy praktycznie do końca ciąży. W trzecim trymestrze zabiegi są krótsze, wykonywane na boku, a pod koniec ciąży wiele kobiet wybiera już tylko masaż pleców, stóp czy głowy. Na początku ciąży, w pierwszym trymestrze, większość gabinetów masaży nie wykonuje i to rozsądna ostrożność, o której piszemy niżej.

Ciąża trymestr po trymestrze

Dlaczego nie w pierwszym trymestrze?

Nie ma dowodów, że delikatny masaż w pierwszym trymestrze szkodzi ciąży. Dlaczego więc wiele gabinetów go nie wykonuje? Powodów jest kilka. Po pierwsze, w pierwszych tygodniach ciąży naturalnie najczęściej dochodzi do poronień, niezależnie od tego, co kobieta robi. Gdyby taka sytuacja zbiegła się w czasie z masażem, łatwo o niepotrzebne poczucie winy i wątpliwości. Po drugie, to okres silnych nudności, zawrotów głowy i zmęczenia, w którym leżenie na stole i zapachy olejków bywają po prostu nieprzyjemne. Po trzecie, nie każda kobieta wie już o ciąży albo nie miała jeszcze pierwszej wizyty kontrolnej. W Sansarze masaże w ciąży wykonujemy od drugiego trymestru i uważamy to za uczciwe podejście: dajemy organizmowi czas, a mamie spokój.

Przeczytaj: Masaż dla kobiet w ciąży w Szczecinie

Co może dać masaż w ciąży?

Przeglądy badań nad masażem w ciąży, między innymi prace zespołu Tiffany Field, sugerują, że regularny, łagodny masaż może zmniejszać odczuwany lęk i obniżony nastrój oraz łagodzić bóle pleców i nóg¹. To nie są obietnice leczenia, ale realne, odczuwalne korzyści, które w ciąży mają duże znaczenie. W praktyce gabinetu kobiety najczęściej mówią o trzech rzeczach: o ulgi w krzyżu, o lżejszych nogach i o tym, że po raz pierwszy od dawna mogły przez godzinę po prostu odpocząć.

Jak wygląda masaż w ciąży w gabinecie?

Rozmowa na początek

Pytamy o tydzień ciąży, przebieg, wyniki ostatnich wizyt, ciśnienie, obrzęki, leki i o to, co dokucza najbardziej. To nie formalność, tylko podstawa bezpieczeństwa. Jeśli coś budzi wątpliwości, prosimy o konsultację z lekarzem przed masażem.

Pozycja na boku

Od drugiego trymestru nie leży się na brzuchu, a dłuższe leżenie płasko na plecach może powodować uczucie słabości, bo powiększona macica uciska duże naczynia krwionośne. Dlatego masaż wykonuje się na boku, z poduszką między kolanami i pod brzuchem, albo w pozycji półsiedzącej. Pozycję zmienia się w trakcie, żeby popracować na obu stronach.

Nacisk i tempo

Masaż jest łagodniejszy niż zwykle, z płynnymi ruchami. Nie pracuje się na brzuchu, a okolice łydek masuje się bardzo delikatnie, w kierunku serca, bez głębokiego ucisku.

Olej i zapachy

W ciąży węch bywa wyostrzony, a niektóre olejki eteryczne nie są zalecane. Dlatego używamy łagodnego oleju bez intensywnego zapachu, a o każdym aromacie decydujesz Ty.

Czas

Na pierwszy raz dobrze sprawdza się 45–60 minut. Dłuższe leżenie, nawet na boku, bywa w zaawansowanej ciąży męczące, więc lepiej zacząć krócej.

Przeczytaj: Jak leżeć podczas masażu?

Które zabiegi w ciąży, a których unikamy?

Ostateczną decyzję zawsze podejmujemy po rozmowie. Dlatego przed rezerwacją masażu w ciąży prosimy o telefon: 505 072 545 lub 506 391 580.

Pięć mitów o masażu w ciąży

„Masaż stóp może wywołać poród”

To jedno z najczęściej powtarzanych przekonań, związane z punktami akupresurowymi na stopach i kostkach. Nie ma dobrych dowodów, że łagodny masaż stóp wywołuje poród u zdrowej kobiety. Mimo to w ciąży nie stosujemy mocnego, długiego ucisku punktowego w okolicy kostek, bo ostrożność nic nie kosztuje.

„W ciąży nie wolno żadnego masażu”

Nieprawda. Przy prawidłowym przebiegu ciąży łagodny masaż jest zwykle możliwy, a dla wielu kobiet to jeden z niewielu sposobów na ulgę w bólu pleców bez leków.

„Wystarczy położyć się na brzuchu na specjalnej poduszce z otworem”

Istnieją takie poduszki i stoły, ale wiele kobiet w zaawansowanej ciąży nie czuje się na nich dobrze, a ucisk na brzuch i piersi bywa nieprzyjemny. Pozycja na boku z poduszkami jest prostsza i dla większości wygodniejsza.

„Masaż limfatyczny usunie obrzęki”

Delikatny drenaż może przynieść ulgę przy uczuciu ciężkich nóg, ale obrzęki w ciąży mają swoje przyczyny, a niektóre, zwłaszcza nagłe i jednostronne, wymagają lekarza, a nie masażu.

„Im mocniej, tym lepiej na bolące plecy”

W ciąży więzadła są rozluźnione przez hormony, a mocny nacisk i rozciąganie mogą przeciążać stawy. Łagodny masaż daje ulgę, mocny nie daje więcej.

Jak przygotować się do masażu w ciąży?

• Zjedz lekki posiłek godzinę, dwie wcześniej, żeby nie zakręciło Ci się w głowie, ale też nie czuć ciężkości.
• Skorzystaj z toalety tuż przed masażem. W ciąży to szczególnie ważne.
• Zabierz wyniki lub kartę ciąży, jeśli masz w niej coś, o czym warto powiedzieć.
• Ubierz się wygodnie, żeby łatwo się rozebrać i ubrać po masażu.
• Nie spiesz się po zabiegu. Wstawaj powoli, przez bok, wypij wodę i posiedź chwilę.

Przeczytaj: Opuchnięte nogi w ciąży — czy masaż pomoże?

Jak często i jak długo?

Nie ma jednej zasady. Wiele kobiet wybiera masaż raz na dwa, trzy tygodnie w drugim trymestrze, a w trzecim, gdy bóle pleców i nogi dokuczają bardziej, co tydzień lub dwa. Sesje 45–60 minut są zwykle wystarczające. Lepszy jest krótszy masaż częściej niż długi rzadko, bo w zaawansowanej ciąży długie leżenie bywa męczące.

Ciąża bliźniacza, po in vitro, po poronieniach

W ciąży mnogiej, po leczeniu niepłodności czy po wcześniejszych poronieniach ciąża jest często prowadzona ostrożniej. Masaż nie jest wtedy z zasady zakazany, ale decyzję warto podjąć razem z lekarzem prowadzącym, a w gabinecie powiedzieć o tym przy rezerwacji. Zabieg będzie wtedy krótszy, jeszcze łagodniejszy i skupiony na odprężeniu.

Partner w roli masażysty

Partner albo bliska osoba może dużo pomóc, a wspólny wieczorny masaż bywa też sposobem na bliskość w czasie, gdy ciało się zmienia. Najprostszy plan: pięć minut barków na siedząco, pięć minut krzyża na boku, pięć minut stóp. Bez mocnego nacisku, bez brzucha, z pytaniem „jak jest?” co chwilę. Taki rytuał nie wymaga kursu, a potrafi sprawić, że łatwiej zasnąć.

Kiedy masaż w ciąży odpada?

Są sytuacje, w których masaż trzeba odłożyć albo w ogóle z niego zrezygnować do porodu. Należą do nich:

• krwawienie lub plamienie z dróg rodnych,
• zagrożenie przedwczesnym porodem, regularne skurcze przed terminem,
• łożysko przodujące lub inne powikłania, przy których lekarz zalecił oszczędzanie się,
• nadciśnienie ciążowe, stan przedrzucawkowy lub jego podejrzenie,
• cukrzyca ciążowa źle kontrolowana,
• gorączka, infekcja,
• podejrzenie zakrzepicy.

Przeczytaj: Kiedy nie robić masażu?

Przeczytaj: Masaż po porodzie — kiedy można i jaki wybrać?

Objawy, przy których zamiast masażu dzwonisz do lekarza

Niektóre objawy w ciąży wymagają pilnej oceny lekarskiej i nie wolno ich „rozmasowywać”:

• Obrzęk, ból, zaczerwienienie i ucieplenie jednej łydki — możliwa zakrzepica żył głębokich.
• Nagły obrzęk twarzy i dłoni, silny ból głowy, mroczki przed oczami, ból w nadbrzuszu — możliwe objawy stanu przedrzucawkowego².
• Krwawienie, sączenie się płynu, regularne skurcze przed terminem.
• Wyraźnie słabsze ruchy dziecka.
• Duszność, ból w klatce piersiowej.

Masaż w ciąży w domu

Między wizytami w gabinecie dużo może zrobić bliska osoba. Kilka zasad bezpieczeństwa: pozycja na boku albo siedząca z oparciem, poduszki pod brzuch i między kolana, łagodny nacisk, bez masażu brzucha, bez mocnego ucisku łydek, bez olejków eterycznych bez konsultacji. Najlepiej sprawdzają się masaż karku i barków na siedząco, masaż krzyża na boku, masaż stóp i głowy. Wystarczy kwadrans wieczorem, żeby łatwiej zasnąć.

Przeczytaj: Jak masować całe ciało? Instrukcja krok po kroku

Masaż na prezent dla kobiety w ciąży

Voucher na masaż to częsty prezent dla przyszłej mamy, na przykład z okazji baby shower. Warto wybrać voucher kwotowy, a nie konkretny zabieg, bo nie każdy masaż jest w ciąży możliwy, a obdarowana sama wybierze to, co jej służy. Voucher jest ważny 6 miesięcy, więc można go wykorzystać także po porodzie, gdy masaż karku i pleców bywa wybawieniem. Przy rezerwacji w ciąży wystarczy zadzwonić i powiedzieć o tygodniu ciąży.

Masaż w ciąży a ćwiczenia i ruch

Masaż nie zastąpi ruchu, który w prawidłowej ciąży jest zalecany: spacerów, pływania, ćwiczeń dla kobiet w ciąży, jogi prenatalnej. Najlepiej działa połączenie: ruch wzmacnia mięśnie, które w ciąży muszą unieść większy ciężar, a masaż pomaga je rozluźnić i odpocząć. Przy bólach miednicy, spojenia łonowego czy problemach z mięśniami dna miednicy najlepszym adresem jest fizjoterapeutka uroginekologiczna, która dobierze ćwiczenia indywidualnie.

Co czuć po masażu w ciąży?

Najczęściej przyjemne rozluźnienie, cieplejsze stopy, lżejszy krzyż i senność. Wiele kobiet mówi, że tej nocy śpi lepiej niż zwykle. Zdarza się lekki zawrót głowy przy wstawaniu, dlatego wstajemy powoli i przez bok. Ruchy dziecka po masażu bywają bardziej odczuwalne, bo mama leży spokojnie i zwraca na nie uwagę. Niepokojące są natomiast skurcze, ból brzucha, krwawienie czy wyraźne osłabienie ruchów dziecka. Wtedy nie czekaj, tylko skontaktuj się z lekarzem lub szpitalem.

Przeczytaj: Ból pleców w ciąży — jak pomaga masaż i jak leżeć?

Skóra brzucha i rozstępy

Brzucha w ciąży nie masujemy w gabinecie, ale wiele kobiet pyta o pielęgnację skóry, która szybko się rozciąga. Delikatne wcieranie oleju lub balsamu we własny brzuch, biodra i piersi to przyjemny codzienny rytuał, który nawilża skórę i łagodzi swędzenie. Uczciwie trzeba jednak powiedzieć, że skłonność do rozstępów w dużej mierze zależy od genów i tempa przybierania na wadze, a żaden kosmetyk nie gwarantuje, że się nie pojawią.

Masaż a praca w ciąży

Kobiety pracujące w ciąży przy biurku najczęściej skarżą się na kark, barki i krzyż, a pracujące na stojąco na ciężkie, obrzęknięte nogi. W pierwszym przypadku dobrze sprawdza się masaż pleców i karku na boku, w drugim łagodny masaż nóg i stóp z uniesionymi nogami. Między wizytami pomagają przerwy co godzinę, krótki spacer, poduszka pod krzyż na krześle i unoszenie nóg wieczorem.

Po porodzie: kiedy wrócić do masażu?

Po porodzie siłami natury, przy dobrym samopoczuciu, wiele kobiet wraca do łagodnego masażu po kilku tygodniach, a po cięciu cesarskim zwykle później, po wygojeniu rany i zgodzie lekarza. Pierwszy masaż po porodzie warto skupić na karku, barkach i plecach, które bardzo cierpią przy noszeniu i karmieniu dziecka. Brzuch i bliznę po cięciu masuje się dopiero po zaleceniu specjalisty.

Pięć pytań do lekarza lub położnej przed pierwszym masażem

1. Czy w moim przypadku są przeciwwskazania do masażu?
2. Czy mogę leżeć na boku przez 45–60 minut?
3. Czy moje ciśnienie i wyniki pozwalają na masaż?
4. Czy przy moich obrzękach masaż nóg jest bezpieczny?
5. Czy mogę stosować olejki eteryczne, a jeśli tak, to jakie?

Z odpowiedziami przyjdź na wizytę. Dzięki nim terapeutka dopasuje masaż do Ciebie, a Ty będziesz mogła się po prostu położyć i odpocząć.

Masaż w ciąży w Sansarze

Masaże wykonują Joanna i Karolina, fizjoterapeutki. Masaże w ciąży robimy od drugiego trymestru, na boku, z poduszkami, łagodnie i bez intensywnych zapachów. Gabinet znajduje się przy ul. 5 Lipca 46 w Szczecinie, w budynku dawnego Colosseum. Przed pierwszą wizytą w ciąży zadzwoń, porozmawiamy o przebiegu ciąży i wspólnie wybierzemy zabieg.